|
23:95
95
COMMENTARIUS
IN
GENESIN.
96
fixam
sedem,
"tt
vero
qui
nescit
quo
se
vertere
debeat:
quia
probatione
caret,
nullius
apud
me
est
momenti.
Genuinus
ergo
sensus
est,
quocunque
venerit
Cain,
fore
instabilem
et
profugum:
ut
solent
latrones,
quibus
nulla
est
quieta
nec
fida
statio,
nulla
est
enim
hominis
facies,
quae
non
illis
terrorem
incutiat
:
solitudo
vero
ipsa
rursum
est
horrori.
Atqui
videtur
minime
homicidis
congruere
hoc
in
poenam,
quum
potius
fatalis
sit
conditio
filiorum
Dei:
nam
omnium
maxime
se
peregrinos
in
mundo
esse
sentiunt.
Et
Paulus
se
et
consortes
suos
instabiles
esse
conqueritur
(1.
Cor.
4,
l
l
)
.
Respondeo,
non
corporali
tantum
exsilio
Cain
damnari,
sed
graviori
subiici
poenae:
quod
scilicet
nullam
terrae
plagam
inveniet,
ubi
non
sit
vago
et
trepido
animo.
Nam
ut
bona
conscientia
merito
vocatur
murus
aheneus,
ita
impios
nec
centum
muri,
nec
totidem
propugnacula
inquietudine
liberabunt.
Inquilini
sunt
fideles
in
terra,
at
tranquillo
nihilominus
hospitio
fruuntur
:
saepe
necessitate
coacti
alio
migrant,
at
quocunque
eos
ferat
tempestas,
sedatum
animum
afferunt:
denique,
locum
subinde
mutando,
ita
per
mundum
discurrunt
ac
transeunt,
ut
in
perpetua
manus
Dei
fultura
ubique
consistant.
Talis
impiis
negatur
securitas,
quibus
minantur
omnes
creaturae:
et
si
arrideant,
animus
tamen
sic
turbulentus
est,
ut
eos
quiescere
non
sinat.
In
hunc
modum
Cain,
etiamsi
locum
non
mutaret,
trepidationem
quam
eius
animo
Deus
infixerat,
excutere
non
potuit,
nec
obstat
quod
primus
hominum
urbem
condidit,
quin
semper
vagatus
sit
in
suo
nido.
13.
Maior
est
poena
mea.
In
hoc
fere
consentiunt
interpretes,
vocem
desperationis
esse:
quia
Cain
iudicio
Dei
confusus
nihil
sibi
veniae
reliquum
faciat.
Atque
hoc
quidem
verum
est,
reprobos
sua
mala
nunquam
sentire
nisi
cum
praesenti
exitio,
unde
emergere
illis
non
licet.
Nempe
ubi
peccator
ad
extremum
usque
contumax,
Dei
patientiae
illusit,
iusta
haec
serae
poenitentiae
merces
est,
horribile
tormentum
absque
remedio
sentire:
si
modo
poenitentia
censeri
debet
caeca
et
attonita
poenae
formido,
sine
ullo
odio
peccati,
vel
resipiscendi
affectu.
Sic
et
Iudas
peccatum
fatetur:
sed
metu
obrutus
fugit
quantum
potest
Dei
conspectum.
Et
certe
verum
est
reprobos
nihil
habere
medium
:
quamdiu
aliquid
laxationis
illis
conceditur,
secure
torpent:
urgente
autem
eos
ira
Dei,
franguntur
magis
quam
corriguntur:
Eos
ergo
exanimat
suus
pavor,
ut
nonnisi
aeternum
exitium
et
inferos
cogitent.
Ego
tamen
non
dubito
quin
alius
sit
verborum
sensus,
nam
vocem
py
potius
accipio
in
propria
significatione:
et
verbum
NtCO
pro
sustinere
positum
esse
interpretor.
Maior,
inquit,
poena
mihi
iniungitur
quam
ut
sim
ferendo.
Hoc
modo
Cain,
quamvis
non
excuset
peccatum,
quia
ab
omni
tergiversatione
depulsus
est,
tamen
de
iudicii
atrocitate
conqueritur.
|