44:93  93  CAPUT  I.  94  ferat:  neque  etiam  terram  ipsam,  utcunque  vocetur  hominum  mater,  sponte  aperire  sua  viscera,  sed  tam  coelum  quam  terram  esse  certa  testimonia  paterni  sui  amoris,  et  simul  sollicitudinis  quam  de  nobis  gerit.  Deus  ergo  et  per  coelum  et  terram  ostendit  sese  nobis  prospicere,  sicuti  dum  coelum  et  terra  nobis  beneficia  Dei  ministrant  et  suppeditant,  hoc  modo  declarant  eius  amorem  erga  nos.  Sic  etiam  ubi  coelum  ipsum  est  ferreum,  ubi  terra  clausis  visceribus  nos  victu  fraudat,  sciamus  armari  ad  exercendam  vindictam  Dei  contra  nos  :  quia  non  modo  organa  sunt  eius  beneficentiae,  sed  etiam  ubi  opus  est,  Deus  illis  utitur  ad  poenas  de  nobis  exigendas.  Hoc  summatim  tenendum  est.  12.  JEt  audivit  Zerubbabel  filius  Sealtiel,  et  Iehosua  filius  Iehosadah  sacerdos  magnus,  et  omnes  reliquiae  populi  vocem  Iehovae  Dei  sui,  et  ad  verba  Chaggai  prophetae:  quemadmodum  miserat  ipsum  Iehova  Deus  eorum:  et  timuerunt  populus  a  conspectu  Iehovae.  Hic  narrat  propheta  legationem  suam  non  caruisse  fructu:  quia  paulo  post  totus  populus  se  ad  opus  accinxit.  Nominat  autem  tam  Zerubbabel  quam  Iehosua:  quia  oportuit  ipsos  exemplo  praeire,  et  quasi  porrigere  manum  aliis.  Nisi  enim  fuissent  populi  duces,  nemo  ex  vulgo  monstrasset  reliquis  viam.  Scimus  quid  contingere  soleat  ubi  promiscue  sermo  dirigitur  ad  totam  plebem,  alii  respiciunt  alios:  ita  nemo  progreditur.  Sed  quum  Iehosua  et  Zerubbabel  attenti  fuerunt  ad  prophetae  mandata,  sequuti  etiam  sunt  alii:  quia  pollebant  non  modo  imperio,  sed  etiam  autoritate,  ut  sponte  populum  ad  officium  adducerent.  Alter  quidem  dux  erat  populi,  alter  summus  sacerdos:  sed  utriusque  nota  erat  probitas  et  fides,  ut  vulgus  obedienter  se  formaret  ad  exemplum.  Et  docet  hic  locus,  etiamsi  Deus  omnes  ad  obsequium  invitet,  tamen  ut  quisque  vel  gradu  honoris,  vel  aliis  donis  excellit,  ita  etiam  debere  animosius  suscipere  quod  profertur  in  medium  ipsius  Dei  nomine.  Nam  haud  dubie  propheta  noster  notare  legitimum  ordinem  voluit,  quum  dicit  se  fuisse  auditum  primo  a  Zerubbabel  et  a  Iehosua,  deinde  a  tota  multitudine.  Quoniam  autem  non  omnes  ab  exsilio  reversi  erant,  sed  exigua  tantum  portio  prae  numero  illo  ingenti,  quem  scimus  non  usum  fuisse  beneficio  permisso:  haec  ratio  est  cur  propheta  non  simpliciter  populum  nominet,  sed  DJ?n  rv"1NtP,  reliquias  populi.  Caeterum  quia  iam  longo  tempore  rarius  iuerat  donum  prophetandi,  et  pauci  etiam  floruerant  in  populo,  qui  haberent  insigne  aliquod  testimonium  vocationis,  ut  ante  habuerat  Samuel,  et  Iesaias,  et  David  et  reliqui  :  ideo  propheta  hic  magis  sollicite  commendat  suum  munus  et  exornat:  quia  dicit  attentum  fuisse  populum  ad