|
23:90
haec
ultio
quod
se
iudice
nemo
noceas
absolvitur,
improba
quamvis
gratia
fallacis
praetoris
vicerit
urnam.1)
Sed
loquutio
Mosis
singularem
energiam
continet:
Cubare
dicitur
peccatum,
sed
ad
fores:
neque
enim
protinus
iudicii
metu
torquetur
peccator,
sed
quascunque
potest
delitias
accersens
ad
se
fallendum,
quasi
in
libero
spatio
obambulat,
imo
lascivit
tanquam
in
pratis
amoenis:
sed
quum
ad
exitum
venitur,
illic
peccatum
occurrit,
suas
excubias
agens:
tunc
deprehenditur
conscientia,
quae
se
prius
solutam
putabat,
et
duplices
morae
poenas
solvit.
Et
ad
te
erit
appetitus
eius.
Omnes
fere
interpretes
ad
peccatum
referunt,
putantque
hac
admonitione
cohiberi
pravas
libidines,
quae
hominis
animum
sollicitant
ac
impellunt.
Ergo
secundum
eos
talis
erit
sensus:
Si
peccatum
insurgit
ut
te
subiiciat,
cur
indulges,
ac
non
magis
laboras
in
eo
cohibendo
et
fraenando?
Tuum
enim
erat
domare,
et
ad
obsequium
cogere
quos
sentis
Deo
immorigeros
et
rebelles
esse
in
carne
tua
affectus.
Sed
ego
Mosen
prorsus
aliud
velle
arbitror.
Omitto
quod
in
hebraico
peccati
nomine,
apponitur
feminei
generis
nota:
haec
autem
relativa
duo
masculina
sunt.
Certe
Moses
non
de
scelere
ipso
proprie,
sed
de
culpa
quae
inde
contrahitur,
et
reatu
agit.
Nunc
quomodo
verba
haec
convenient,
Sub
te
erit
appetitus
eius?
Caeterum
non
longa
refutatione
opus
erit,
ubi
germanum
sensum
protulero.
Potius
mihi
videtur
esse
obiurgatio,
qua
Deus
impium
hominem
ingratitudinis
insimulat,
quod
pro
nihilo
ducat
primogeniturae
honorem.
Ut
quisque
nostrum
maioribus
Dei
beneficiis
ornatus
est,
nisi
autorem
gratiae
cui
obstrictus
est
impensius
colere
studeat,
impietatem
suam
prodit.
Quum
Abel
fratri
posthabitus
foret,
studiosus
tamen
erat
Dei
cultor.
Primogenitus
vero
neglectim
et
defunctorie
colebat
Deum,
cuius
beneficio
in
tantam
dignitatem
pervenerat:
atque
ita
peccatum
eius
amplificat
Deus,
quod
non
saltem
imitetur
fratrem,
quem
ut
gradu
honoris,
ita
et
pietate
longe
superare
debuerat.
Porro
loquutio
est
Hebraeis
trita,
appetitum
minoris
ad
eum
respicere
cuius
arbitrio
subiectus
est.
Ita
de
muliere
dixit
Moses
(cap.
3,
16),
quod
eius
appetitus
esset
ad
virum.
Pueriliter
autem
ineptiunt
qui
hunc
locum
torquent
ad
probandum
liberum
arbitrium.
Nam
ut
demus
officii
sui
Cain
moneri,
ut
subigendo
peccato
incumbat,
nulla
tamen
inde
hominis
virtus
elicitur,
quia
certum
est
non
aliter
quam
spiritus
sancti
gratia
mortificari
affectus
carnis,
ne
praevaleant.
Nec
certe
quoties
praecepit
aliquid
Deus,
vires
ad
praestandum
nobis
suppetere
colligendum
est:
quin
potius
tenendum
est
Augustini
dictum,
Da
quod
iubes,
et
iube
quod
velis.
1)
Iuvenal
Sat
XIII.
2
sq.
|