|
23:88
liberos
sedulo
admonuerit:
verum
Mosis
verba
[nimis
violenter
constringunt,
qui
non
aliter
cogijtant
loquutum
esse
Deum
quam
per
suos
ministros.
Potius
statuamus,
antequam
consignata
esset
publicis
tabulis
coelestis
doctrina,
saepe
Deum
extraordinariis
modis
patefecisse
voluntatem
suam:
atque
hoc
fuisse
fundamentum,
quod
fulciebat
verbi
reverentiam:
doctrinam
vero
per
manus
hominum
proditam,
instar
aedificii
fuisse.
Certe
quam
extenuet
commentum
illud
vim
divinae
obiurgationis,
me
tacente
omnes
agnoscunt.
Ergo
sicuti
prius
Adae
auribus
vox
Dei
insonuerat,
ut
certo
sentiret
Deum
loqui:
ita
et
nunc
ad
Cain
dirigitur.
7.
Annon
si
recte
egeris.
His
verbis
Cain
obiurgat
Deus,
quod
indigne
succenseat
:
quando
totius
mali
culpam
ipse
sustinet.
Stulta
enim
querimonia
et
indignatio
erat,
quod
sacrificia
non
placerent,
quorum
vitium
corrigere
non
studebat.
Sic
impii
omnes,
postquam
diu
multumque
contra
Deum
exarserint,
tandem
Dei
iudicio
coarguuntur,
ut
frustra
mali
causam
alio
exonerare
cupiant.
Graeci
interpretes
hoc
loco
procul
recedunt
a
genuino
Mosis
sensu.
Quum
nullae
essent
illo
saeculo
notae
vel
puncta
quibus
Hebraei
pro
vocalibus
utuntur,
proclivior
in
vocum
affinitate
in
extraneum
sensum
fuit
lapsus.
Caeterum,
quia
de
eorum
errore
cuivis
in
lingua
hebraica
mediocriter
versato
non
difficile
iudicium
est,
in
eius
refutatione
non
insistam.
Quanquam
et
linguae
hebraicae
periti
non
parum
inter
se
dissentiunt,
duntaxat
quoad
unam
vocem:
Graeci
enim
totam
sententiam
mutant.
Sed
inter
quos
de
contextu
et
summa
orationis
convenit,
dissidium
est
de
verbo
flNtP
quod
est
quidem
imperativi
modi,
sed
in
substantivum
nomen
resolvi
debet.
Neque
vero
in
eo
est
nodus,
sed
quum
verbum
Nt&O
nunc
levare,
nunc
tollere
vel
remittere,
nunc
offerre
nunc
accipere
significet,
ut
quisque
hoc
vel
illo
sensu
exponit,
ita
inter
se
omnes
variant.
Quidam
ex
doctoribus
Hebraeis
ad
vultum
referunt,
ac
si
futuram
eius
levationem
Deus
promitteret,
qui
tunc
moerore
deiectus
erat.
Alii
ex
Hebraeis
trahunt
ad
remissionem
peccatorum:
ac
si
dictum
esset,
Benefac
et
veniam
impetrabis.
Sed
quia
illi
satisfactionem
imaginantur
quae
gratuitae
veniae
derogat,
longe
a
Mosis
sensu
dissident.
Propius
ad
verum
accedit
tertia
expositio,
levationem
pro
honore
accipi,
in
hunc
modum:
Non
est
quod
fraterno
honori
invideas,
quia
si
to
recte
gesseris,
in
eundem
honoris
gradum
te
quoque
evehet
Deus,
qui
nunc
tuis
peccatis
offensus
ignominiae
damnavit:
sed
ne
haec
quidem
mihi
probatur.
Subtilius
alii
philosophantur,
quod
habiturus
sit
Cain
Deum
propitium,
et
eius
gratia
sublevandus
sit,
si
ex
fide
afferat
cordis
puritatem
cum
externis
sacrificiis,
quibus
ego
quidem
permitto
sensu
suo
frui:
sed
vereor
ne
parum
|