|
23:87
87
COMMENTARIUS
IN
GENESIN.
88
mum
arrogat.
Tales
externis
quidem
operibus
strenue
ad
Deum
promerendum
incumbunt
:
sed
cor
retinentes
fraude
implicitum
nibil
quam
larvas
illi
opponunt:
ut
in
laborioso
eorum
et
anxio
cultu
nibil
sit
sincerum,
sed
merus
duntaxat
fucus.
Postquam
nihil
se
proficere
vident,
produnt
occultum
animi
sui
virus:
neque
enim
tantum
obstrepunt
Deo,
sed
erumpunt
in
furorem
manifestum:
adeoque,
si
in
ipsis
esset,
libenter
eum
detraherent
e
solio
coelesti.
Superbia
haec
omnibus
hypocritis
est
ingenita,
ut
Deum
obsequii
specie
sibi
obnoxium
habere
velint:
quia
effugere
non
possunt
eius
imperium,
blanditiis
eum
mulcere
tentant,
sed
quasi
puerum
:
interea
quum
magni
faciant
fictitias
suas
nugas,
Deum
sibi
valde
iniurium
esse
putant,
nisi
applaudat.
Ubi
vero
pronunciat
frivolas
et
nihili
sibi
esse,
fremere
primum
et
tandem
furere
incipiunt.
Sola
quidem
illis
obstat
impietas
quominus
Deum
sibi
concilient:
sed
vellent
pro
sua
libidine
cum
Deo
pacisci.
Ubi
hoc
negatur,
furiosa
indignatione
ardent,
quam
adversus
Deum
conceptam
in
eius
filios
evomunt.
Ita
quum
Deo
iratus
esset
Cain,
rabies
eius
in
fratrem
innoxium
effusa
est.
Quod
dicit
Moses,
vultum
eius
concidisse
(nam
pluralis
numerus
apud
Hebraeos
in
hoc
nomine
pro
singulari
capitur)
significat,
non
subito
tantum
iracundiae
fervore
fuisse
corruptum,
sed
aluisse
ex
lenta
tristitia
malignum
affectum,
ut
livore
contabesceret.
6
.
Dixit
Dominus
ad
Cain.
Nunc
Deus
aggreditur
ipsum
Cain,
citatque
ad
suum
tribunal,
ut
intelligat
miser
nihil
se
proficere
tumultuando.
Yult
suis
sacrificiis
haberi
honorem:
quia
non
impetrat,
furiose
irascitur.
Interim
non
cogitat
se
propria
culpa
non
esse
voti
compotem,
nam
si
malum
intestinum
agnosceret,
iam
desineret
expostulare
cum
Deo,
et
in
fratrem
innoxium
furere.
Quomodo
loquutus
sit
Deus,
non
exprimit
Moses:
sive
oblata
fuerit
visio,
sive
oraculum
e
coelo
audierit,
sive
arcana
inspiratione
fuerit
admonitus:
sensit
divino
se
iudicio
constringi.
Trahere
hoc
ad
personam
Adae,
quod
Dei
propheta
et
interpres
fuerit
in
arguendo
filio,
coactum
est,
atque
etiam
frigidum.
Audio
quid
obtendant
boni
viri,
nec
minori
pietate
quam
doctrina
praediti,
qui
talibus
commentis
ludunt:
illis
in
animo
est
ornare
externum
verbi
ministerium,
ansamque
praecidere
Satanae
praestigiis,
quas
scilicet
sub
revelationum
colore
insinuat.
Equidem
nihil
esso
utilius
fateor
quam
sub
ordine
praedicationis
scripturae
que
obsequio
contineri
pias
mentes,
ne
Dei
verbum
io
erraticis
speculationibus
quaerant.
Sed
animadvertere
licet,
oraculis
proditum
fuisse
Dei
verbum
ab
initio,
ut
postea
per
manus
hominum
administratum
plus
reverentiae
haberet.
Fateor
etiam
Adae
iniunctam
fuisse
docendi
provinciam:
neque
dubito
quin
suos
|