23:80  ita  beneficium  suum  restringit,  ut  illi  semper  ante  oculos  versentur  aliqua  irae  suae  indicia,  ut  sibi  ad  vitam  unde  excidit,  per  infinitas  miserias,  per  temporale  exsilium,  et  per  mortem  transeundum  esse  subinde  reputet.  Tenendum  enim  est  memoria  quod  diximus,  non  ita  deiectum  fuisse  Adam,  quin  spes  veniae  illi  relicta  fuerit.  Exsulabat  ab  illo  regio  palatio,  cuius  dominus  fuerat,  sed  alibi  locum  adeptus  est  quem  inhabitaret:  deliciis  prioribus  orbatus  erat,  sed  qualiscunque  adhuc  victus  suppetit:  ab  arbore  vitae  erat  excommunicatus,  sed  novum  remedium  offertur  in  sacrificiis.  Quidam  gladium  versatilem  exponunt,  qui  non  semper  directa  acie  in  hominem  vibretur,  sed  ostendat  interdum  palam  laminae,  ad  dandum  poenitentiae  locum  :  sed  intempestiva  est  allegoria,  quum  Dei  consilium  fuerit,  nominem  prorsus  ab  horto  excludere,  ut  vitam  alibi  quaereret.  Ex  quo  autem  beata  illa  ubertas  loci  et  amoenitas  fuit  abolita,  supervacuus  fuit  gladii  terror.  Per  Cherubim  non  dubium  est  quin  angelos  Moses  designet:  atque  in  eo  se  ad  populi  sui  captum  accommodat.  Iusserat  Deus  ad  arcam  foederis  statui  duos  Cherubim,  qui  operculum  alis  suis  tegerent.  Ideo  saepe  dicitur  sedere  inter  Cherubim.  Quod  hac  forma  pingi  voluit  angelos,  non  dubium  est  quin  per  indulgentiam  id  veteris  populi  ruditati  fuerit  datum.  Puerilibus  enim  rudimentis  indigebat  aetas  illa,  ut  Paulus  docet  (Galat.  4,  3).  Inde  Moses  nomen  quod  angelis  tribuit,  mutuatus  est:  ut  homines  assuefaceret  ad  genus  revelationis,  quod  ipse  divinitus  acceptum  fideliter  per  manus  tradiderat.  Nam  Deus  quod  utile  esse  noverat  populo  suo,  volebat  in  sanctuario  cognosci.  Et  certe  haec  nobis  tenenda  ratio,  ut  nostrae  infirmitatis  conscii,  non  tentemus  sine  adminiculis  in  coelum  evolare.  Fiet  enim  alioqui  ut  in  medio  cursu  evanescant  omnes  nostri  sensus.  Scalae  autem  et  vehicula  tunc  erant  sanctuarium,  arca  foederis,  altare,  et  mensa  cum  suis  appendicibus.  Porro  vehicula  et  scalas  voco,  quia  in  eum  finem  minime  ordinata  erant  eiusmodi  symbola,  ut  Deum  fideles  tabernaculo  quasi  ergastulo  includerent,  vel  affigerent  terrenis  elementis:  sed  ut  congruis  aptisque  rudimentis  adiuti,  sursum  contenderent.  Sic  David  et  Ezechias,*  spirituali  intelligentia  vere  praediti,  longe  aberant  a  crassis  illis  figmentis,  ut  Deum  loco  affigerent.  Neque  tamen  dubitant  Deum  vocare  qui  sedet  vel  habitat  inter  Cherubim,  ut  se  et  reliquos  in  legis  paedagogio  contineant.  Denique  hoc  loco  angeli  vocantur  eadem  ratione  Cherubim,  qua  corporis  Christi  nomen  ad  sacrum  coenae  panem  transfertur.  Quod  ad  etymologiam  spectat,  ne  inter  Hebraeos  quidem  convenit.  Opinio  magis  recepta  est,  D  esse  servilem  literam,  et  notam  similitudinis:  ideo  tantundem  valere  Cherub  ac  si  diceretur:  Quasi  puer.  Sed  quia  repugnat  Ezechiel,  qui  communiter  pro