23:67  67  COMMENTARIUS  IN  GENESIN.  68  dinem,  qua  se  foedavit:  et  certe  intolerabilis  erat  in  Deum  blasphemia,  quod  mali  originem  in  natura  quaerebat.  Non  quod  disertis  verbis  Deum  accusaverit:  sed  miseriam  suam  deplorans,  ac  interea  dissimulans  se  illius  autorem,  maligne  in  Deum  quod  in  se  suscipere  debebat  crimen  transscribit.  Ubi  vulgaris  translatio  habet:  Nisi  quod  de  arbore,  potius  interrogatio  est.  Dubitanter  autem  inquirit  Deus,  non  quasi  de  re  ambigua,  sed  quo  stupidum  hominem  acrius  pungat,  qui  caeco  tormento  laborans  malum  tamen  suum  non  sentit:  perinde  ac  si  aegrotus  ardere  se  clamitans  de  febri  non  cogitet.  Caeterum  meminerimus  nihil  nos  ullis  ambagibus  profecturos,  quin  semper  nos  in  Adae  peccato  Deus  iusto  reatu  constringat.  Particula  haec,  De  qua  mandaveram  tibi  ne  comederes:  ad  tollendum  ignorantiae  praetextum  addita  est.  Significat  enim  Deus,  Adam  fuisse  in  tempore  admonitum  :  nec  alia  de  causa  periisse,  nisi  quia  sciens  et  volens  exitium  sibi  accersiverit.  Iterum  in  transgressione  et  contumacia  notatur  peccati  atrocitas,  nam  ut  Deo  nihil  obedientia  gratius  est,  ita  nihil  minus  tolerabile  quam  dum  homines  spretis  eius  mandatis  Satanae  et  propriae  libidini  obtemperant.  12.  Mulier  quam  dedisti  mihi.  Nunc  clarius  se  prodit  Adae  ferocia  :  adeo  enim  subactus  non  est,  ut  in  crassiorem  blasphemiam  erumpat.  Tacite  prius  cum  Deo  expostulabat,  nunc  palam  cum  eo  litigare  incipit,  imo  quasi  fractis  repagulis  insultat.  Unde  perspicimus  quam  praefractum  et  indomitum  animal  coeperit  esse  homo,  postquam  a  Deo  alienatus  est:  corruptae  enim  naturae  viva  effigies  in  Adam  nobis  proponitur  ab  eius  defectione.  Tentatur  unusquisque  a  propria  concupiscentia,  inquit  Iacobus  (Iacob.  1,  14):  et  Adam  ipse  nonnisi  sciens  et  volens  Deo  se  rebellem  praestiterat.  Perinde  tamen  ac  nullius  mali  conscius,  uxorem  substituit  ream  suo  loco  :  Ideo  comedi,  inquit,  quia  dedit  illa.  Neque  hoc  contentus  Deum  simul  arripit  in  crimen,  obiiciens  uxorem,  quae  perniciem  attulit,  fuisse  ab  ipso  datam.  Nos  quoque  in  eadem  peccati  originalis  schola  edocti,  captandis  eiusmodi  effugiis  nimium  sumus  habiles,  sed  nullo  profectu:  nam  utcunque  flabella  aliunde  et  instigationes  impellant,  intus  tamen  est  infidelitas,  quae  ab  obedientia  Dei  nos  abducit:  intus  est  superbia,  quae  contemptum  parit.  13.  Dixitque  Iehova  Deus  ad  mulierem.  Non  ultra  contendit  Deus  cum  viro,  neque  opus  est:  frivola  enim  defensione  primum,  deinde  impia  obtrectatione  auxit  potius  quam  levavit  crimen:  denique  quantumvis  obstrepat,  tenetur  tamen  convictus.  Nunc  ad  mulierem  se  convertit  iudex,  ut  cognita  amborum  causa,  tandem  pronunciet.  Porro  sermonem  Dei  ita  vertunt  interpretes,  Quare  hoc  fecisti?  Sed  phrasis  hebraica  plus  habet  vehementiae:  est  enim  oratio  mirantis,  ut  in  re  prodigiosa.  Vertendum  ita-