44:62  proiecti  fuerint  trans  flumina  Aethiopiae.  Erunt  ergo  illi  iterum  populus  Dei,  quia  exorabilem  se  praebebit:  quemadmodum  David  vocat  Deum  misericordiae  suae  (Psal.  59,  18),  quia  expertus  fuerat  eum  clementem  et  facilem.  Sic  etiam  hoc  loco  intelligunt  Iudaeos  esse  nny  Iehovae,  quoniam  ipsis  sit  placatus.  Sed  expositio  illa  nimis  coacta  est.  Retineo  igitur  quod  iam  dixi,  fore  ex  ultima  Aethiopia  aliquos  supplices  Deo:  non  Aethiopes  quidem  ipsos,  sed  Iudaeos  qui  illuc  usque  fuerant  deiecti.  Eodem  etiam  pertinet  quod  addit,  Filia  dispersorum  meorum.  Nam  y)%  significat  dispergere  vel  dissipare.  Filiam  ergo  ex  dispersis  intelligit  coetum  collectum  ex  miseris  illis  exsulibus,  qui  ad  tempus  crediti  fuerant  perdidisse  nomen,  ita  ut  non  possent  amplius  censeri  in  populo  Israel.  Illi  ergo  iterum  offerent  mihi  munus:  hoc  est,  restituentur  in  patriam,  ut  illic  me  colant  pro  more.  Etsi  autem  extenditur  hoc  vaticinium  ad  tempus  evangelii,  non  tamen  mirum  est  prophetam  cultum  Dei  describere  qualiter  fere  solent  reliqui,  nempe  sub  legalibus  caeremoniis.  Nunc  ergo  tenemus  quid  sibi  velit  Sophonias  hoc  versu,  non  modo  gentes  accessuras  ad  ecclesiam  Dei,  sed  Iudaeos  ipsos  in  patriam  redituros,  ut  simul  efficiant  unum  corpus.  Sequitur:  l  l  .  In  die  illo  non  erubesces  ob  omnia  facta  tuay  quibus  praevaricata  es  contra  me:  quia  tunc  auferam  e  medio  tui  qui  exsultant  superbia  tua:  et  non  adiicies  ad  superbiendum  posthac  (hoc  est,  non  adiicies  superbire)  in  monte  sanctitatis  meae.  Hic  propheta  docet  aliam  fore  ecclesiam,  ubi  Deus  sordes  abstulerit,  et  collegerit  sibi  mundum  populum  et  electum.  Hoc  autem  ideo  facit  propheta,  ne  indigne  ferant  fideles  ecclesiam  Dei  sic  imminui,  ut  vix  decima  pars  supersit.  Est  enim  illud  triste  et  acerbum  ex  ingenti  numero  tantum  pauculos  restare.  Non  potuit  autem  fieri  quin  fratrum  interitus  Iudaeos  moerore  afficeret,  etiamsi  cognoscerent  ipsos  esse  reprobos.  Videmus  enim  ut  Paulus  condolescat,  ubi  videt  gentem  suam  alienari  a  Deo.  Sic  necesse  fuit  adhiberi  aliquod  solatium  fidelibus,  ut  patienter  ferrent  imminutionem  ecclesiae,  quae  paulo  ante  praedicta  fuit.  Propheta  autem  ut  temperet  ipsorum  dolorem,  dicit  hoc  cessurum  ipsis  in  bonum:  quia  hoc  modo  ablata  erunt  probra,  quibus  nomen  iudaicum  foedatum  erat  et  quasi  abominabile.  Non  erubesces,  inquit,  ob  scelera  quibus  offensus  fui.  Quare?  nam  purgata  eris,  ubi  scilicet  Deus  paucos  superstites  esse  volet,  a  quibus  pure  colatur.  Quidam  putant  non  agi  hic  de  remissione  peccatorum,  sed  potius  de  pura  et  sancta  vita,  quae  regenerationem  sequitur:  quasi  diceret,  non  erit  amplius  cur  te  pudeat  vitae  tuae.  Nam  ubi  ego  vos  castiga  vero,  incipietis  ��me  timere,  et