|
5:61
LIBER
I.
CAPUT
VI.
VII.
.
tare,
utrum
mundi
status
gratior
oculis
pulchriorque
sit
sereno
et
puro
die,
an
quum
fragoribus
crebris
omnia
quatiuntur,
et
ignes
hinc
atque
illinc
micant?
Atqui
non
alia
facies
est
quieti
moderatique
imperii
quam
sereni
coeli
et
nitentis.
Crudele
regnum,
turbidum,
tenebrisque
obscurum
est,
inter
trementes,
et
ad
repentinum
sonitum
expavescentes,
nec
eo
quidem
qui
omnia
conturbat
inconcusso.
Facilius
privatis
ignoscitur
pertinaciter
se
vindicantibus.
Possunt
enim
laedi,
dolorque
eorum
ab
iniuria
venit
Timent
praeterea
contemptum:
et
non
retulisse
laedentibus
gratiam,
infirmitas
videtur,
non
clementia.
At
cui
ultio
1)
in
facili
est,
is
omissa
ea,
certam
laudem
mansuetudinis
consequitur
:
humili
loco
positis
exserere
manum,
litigare,
in
rixam
procurrere,
liberius
est.
Leves
inter
paria
ictus
sunt.
Begi
vociferatio
quoque,
verborumque
intemperantia,
non
ex
maiestate
est.
Ne
videatur
ex
abrupto
transire
ad
hanc
similitudinem,
connectit
cum
prioribus.
Quum
enim
dixisset
nihil
esse
principi
tam
magnificum,
quam
quum
deorum
exemplo
improbos
tolerat,
ac
innumerum
relinquit,
ubi
alterum
est
exsequutus
de
iis
ad
tempus
tolerandis,
qui
civitatis
supplent
numerum,
nunc
ad
deorum
mentionem
revertitur.
Admonet
igitur
principem
legis
naturalis,
ut
sit
subditis
suis
talis,
quales
sibi
esse
deos
velit:
qui
sibi
rursum
dominantur,
ut
ipse
hominibus
imperat.
Quod
si
deorum
indulgentia
vivit
ac
spirat,
cur
non
homo
potius
hominibus
propitius
erit
et
exorabilis?
Sic
Ovidius
ad
Augustum
lib.
Tristium
II.:
Si
quoties
peccant
homines,
sua
fulmina
mittat
Iuppiter,
exiguo
tempore
inermis
erit.
Nunc
ubi
detonuit
strepituque
exterruit
orbem,
Purum
discussis
aera
reddit
aquis,
[pag.
51]
Iure
igitur
genitorque
deum,
rectorque
vocatur;
Iure
capax
mundus
nil
Iove
maius
habet.
Tu
quoque
quum
patriae
rector
dicare
paterque,
Utere
more
dei
numen
habentis
idem.
Hoc
tamen
interest,
quod
ille
Augusto
adulatur,
hic
philosophice
praecipit.
Plutarchus
quoque
de
sera
numinis
vindicta:
Quum
deum
optimum
maximum,
qui
neminem
timet,
nullius
rei
indiget,
qui
nulla
poenitentia
duci
potest,
vindictam
tamen
suspendere
cernamus,
debitumque
sceleribus
exspectare
tempus,
nos
quoque
illum
imitari,
ac
placidos
reddi
oportet,
mansuetudinemque
ac
tolerantiam,
divinam
virtutis
censere
particulam.
Vide
ut
idem
exemplum
varie
accommodant.
Quis
regum
erit
tutus,
cuius
non
membra
aruspices
Si
regum
delicta
dii
severe
persequantur,
quis
regum
est
qui
non
in
horas
identidem
peccet?
Quid
igitur
spei
reliquum
est,
quam
ut
aruspices
ad
deos
consulendos
mittant
in
certissimum
ac
praesentissimum
mortis
nuncium?
Eant
nunc
reges,
et
impe-
1)
JSdd.
1611
sqq.
vitio.
|