23:61  61  COMMENTARIUS  IN  GENESIN.  62  nos  Deo  coniungit.  Hinc  fluxit  ambitio  et  superbia,  ut  mulier  primum,  deinde  et  maritus  se  contra  Deum  efferre  cuperent.  Vere  enim  se  contra  Deum  extulerunt,  quum  honore  sibi  divinitus  collato,  tanta  praestantia  non  contenti,  plus  optarunt  scire  quam  fas  erat,  ut  Deo  pares  forent.  Ubi  etiam  se  prodit  monstruosa  ingratitudo.  Ad  similitudinem  Dei  facti  erant:  hoc  parum  videtur,  nisi  accedat  aequalitas.  Iam  non  est  quod  in  extenuando  Adae  et  uxoris  peccato  frustra  non  minus  quam  praepostere  laborent  sinistri  et  pravi  homines.  Neque  enim  leve  delictum,  sed  detestabile  scelus  est  apostasia,  qua  se  homo  conditoris  sui  imperio  subducit,  imo  eum  reiicit  et  abnegat.  Adde  quod  non  simplex  apostasia  fuit,  sed  cum  atrocibus  in  Deum  ipsum  contumeliis  et  probris  coniuncta.  Deum  mendacii  accusat  Satan,  et  invidiae,  et  malignitatis:  tam  foedae  et  exsecrandae  calumniae  subscribunt.  Tandem  contempto  Dei  mandato,  non  modo  suae  indulgent  libidini,  sed  diabolo  se  mancipant.  Si  quis  brevius  malit,  infidelitas  ambitioni  ianuam  aperuit:  ambitio  vero  contumaciae  fuit  mater,  ut  homines  abiecto  Dei  metu,  iugum  excuterent.  Hac  ratione  docet  Paulus,  inobedientia  Adae  peccatum  intrasse  in  mundum.  Fingamus  nihil  fuisse  mandati  transgressione  deterius:  ne  sic  tamen  ad  levandam  Adae  culpam,  multum  profectum  fuerit.  Deus  et  liberum  in  omnibus,  et  regem  illum  mundi  constituens,  in  unius  solum  arboris  abstinentia  obsequium  eius  experiri  voluerat:  haec  illi  conditio  non  placuit.  Excusent  perversi  rhetores,  illectam  fuisse  mulierem  arboris  pulchritudine,  virum  blanditiis  Hevae  irretitum.  Quo  tamen  mitius  erat  Dei  imperium,  eo  minus  tolerabilis  in  eo  recusando  fuit  perversitas.  Verum  altius  quaerenda  est  peccati  origo  et  causa.  Nunquam  enim  Deo  repugnare  ausi  essent,  nisi  primum  eius  verbo  increduli.  Nihil  autem  ad  fructum  appetendum  eos  illexit  quam  insana  ambitio.  Quamdiu  fidem  habentes  Dei  verbo,  sponte  se  eo  regi  passi  sunt,  habebant  sedatos  et  rite  compositos  affectus.  Optimum  scilicet  erat  fraenum,  quae  *penitus  insidebat  eorum  animis  cogitatio,  Deum  esse  iustum,  ac  nihil  esse  melius  quam  eius  mandatis  parere  :  ultimam  vero  felicis  vitae  metam  esse,  ab  ipso  diligi.  Postquam  vero  Satanae  blasphemiae  locum  dederunt,  quasi  fascinati,  ratione  et  iudicio  coeperunt  carere:  imo  quum  Satanae  essent  mancipia,  ligatos  tenuit  eorum  sensus.  Ad  haec  scimus  non  externa  specie  *  aestimari  coram  Deo  peccata,  sed  interiore  affectu.  Iam  vero  quod  primorum  hominum  defectio  totius  generis  dicitur  universalis  fuisse  clades,  plerisque  absurdum  videtur  :  atque  hoc  nomine  libenter  Deum  in  crimen  vocarent.  Pelagius  contra,  ne  corruptio  naturae  humanae  in  Deum  redundaret,  (quod  falso  timebat)  peccatum  originale  negare  ausus  est.  Verum  tam  crassus  error,  non