|
44:60
suum
in
mundo?
Quid
enim
futurum
est
deleta
Iudaea
et
reliquis
gentibus
perditis,
nisi
ut
nomen
Dei
expositum
sit
contumeliae?
Nusquam
invocabitur,
et
omnes
etiam
certatim
evoment
suas
blasphemias
contra
ipsum.
Propheta
occurrit,
dicens
in
manu
Dei
esse
rationem,
qua
gloriam
suam
vindicet,
quoniam
non
modo
tuebitur
ecclesiam
suam
in
Iudaea,
sed
longe
lateque
populos
colliget,
ita
ut
celebretur
ubique
nomen
suum.
Sed
loquitur
primum
de
labio
puro:
Convertam,
inquit,
ad
populos
labium
purum.
Hoc
verbo
significat
invocationem
nominis
Dei
peculiare
esse
ipsius
opus.
Neque
enim
homines
proprio
carnis
motu
sese
ingerent
ad
orandum:
sed
ubi
Deus
eos
traxerit.
Verum
quidem
est
semper
invocatum
fuisse
Deum
ab
omnibus
populis
:
sed
non
fuit
legitima
illa
orandi
ratio,
quum
temere
in
aerem
vota
sua
proiicerent.
Deinde
scimus
Deum
non
fuisse
invocatum
a
gentibus,
quia
nemo
tunc
in
mundo
fuit
qui
non
fingeret
sibi
aliquod
idolum.
Quum
ergo
innumeris
idolis
referta
esset
terra,
Deus
nonnisi
in
sola
Iudaea
invocatus
fuit.
Caeterum
etiamsi
animus
fuisset
incredulis
precari
Deum,
tamen
non
poterant
hoc
rite
facere,
quoniam
oratio
ex
fide
manat.
Non
abs
re
igitur
promittit
Deus
se
versurum
ad
gentes
labia
pura:
hoc
est,
se
facturum
ut
gentes
puris
labiis
possint
invocare
ipsius
nomen.
Ergo
hinc
colligimus
quod
dixi,
non
posse
Deum
rite
a
nobis
invocari,
donec
ad
se
nos
trahat.
Nam
profanis
sumus
et
impuris
labiis.
Denique
initium
precandi
est
ab
ista
purgatione
arcana
spiritus,
de
qua
nunc
agit
propheta.
Quod
si
hoc
singulare
est
Dei
beneficium,
vertere
labium
purum
ad
gentes,
sequitur
et
fidem
etiam
ab
ipso
nobis
conferri,
quia
sunt
res
coniunctae.
Sicuti
autem
purificat
fide
Deus
corda
hominum,
ita
etiam
labia
repurgat,
ut
nomen
suum
rite
possit
invocari,
quod
alioqui
profanatur
ab
incredulis.
Quoties
obtendunt
Dei
nomen,
certum
est
hoc
non
fieri
sine
sacrilegio.
Quod
dicit
omnes,
referri
debet
ad
populos
non
ad
singula
capita.
Neque
enim
unquam
factum
fuit
ut
quisque
Deum
invocaret:
sed
ex
omnibus
populis
fuerunt
aliqui,
sicuti
etiam
Paulus
loquitur
primo
cap.
prioris
ad
Corinthios
(v.
2).
Nam
ubi
salutat
fideles,
adiungit,
Qui
invocat
nomen
Domini
in
omni
loco,
non
tantum
in
Iudaea.
Et
alibi,
Volo
viros
extendere
manus
ad
coelum
in
omni
loco
(1.
Tim.
2,
8).
Postea
adiungit,
Et
serviant
ei
humero
uno:
hoc
est,
ut
studiis
coniunctis
sese
Deo
subiiciant
ad
obsequium
praestandum.
Nam
humero
servire
est
consentire,
ita
ut
alii
alios
iuvent.
Et
metaphora
videtur
deducta
esse
ab
iis
qui
onus
aliquod
gestant.
Nisi
enim
alter
alteri
respondeat,
unus
succumbet:
deinde
onus
ipsum
cadet
in
terram.
Dicimur
ergo
Deum
colere
humero
uno,
dum
mutuo
consensu
studemus
alii
alios
iuvare.
Et
hoc
dili-
|