44:57  57  CAPUT  HI.  58  debui  quod  non  praestiterit��?  Exspectavi  tit  proferres  fructum:  ecce  autem  tu  produxisti  mihi  labruscas.  Deus  illic  perinde  expostulat  cum  Iudaeis  ac  si  sua  perfidia  ipsum  fefellissent.  Atqui  scimus  ante  mundi  creationem  fuisse  ei  cognitum  quidquid  postea  accidit.  Sed  quemadmodum  iam  dixi,  res  ipsa  nobis  spectanda  est,  non  autem  occultum  illud  Dei  iudicium.  Postea  addit,  suscipies  disciplinam,  hoc  est,  tu  posthac  docilior  eris.  Nam  prodigiosus  est  noster  stupor,  ubi  non  metuimus  nobis  a  Dei  vindicta,  quum  tamen  ante  oculos  nostros  apparet,  quemadmodum  iam  dixi,  nos  moneri  omnibus  exemplis  poenarum,  quae  quotidie  eduntur,  ut  resipiscamus.  Si  autem  pergimus  in  nostra  malitia,  quid  hoc  aliud  est  quam  calcitrare  adversus  stimulum?  ut  est  in  proverbio.  Denique  videmus  hic  describi  extremam  malitiam  et  obstinationem,  quae  nullum  remedium  admittat.  Unde  etiam  iterum  adiungit  propheta,  Et  non  excidetur  habitaculum  eius  quidquid  visitaverim  super  eam,  hoc  est,  etiamsi  iam  me  provocaverant  Iudaei,  ita  ut  instaret  illis  poena,  quam  promeriti  erant:  tamen  paratus  eram  manum  meam  retrahere  et  illis  ignoscere,  si  resipuissent:  non  quod  Deus  a  proposito  suo  unquam  deflectat.  Nulla  enim  obumbratio  in  ipsum  cadit.  Sed  hic  rem  ipsam  qualis  erat  proponit.  Neque  enim  ut  dixi,  hic  disputandum  est  de  occulto  Dei  consilio:  sed  debemus  subsistere  in  ratione,  quam  erga  nos  tenet,  dum  consulit  saluti  nostrae.  Minatus  fuerat  Deus  iam  ante  multos  annos  Iudaeis  :  distulerat  tamen  exsequutionem.  Interea  ira  eius  volitaverat  per  omnem  viciniam  :  gentes  profanae  sustinuerant  gravissimas  poenas.  Deus  hic  pronuntiat  se  ideo  fuisse  tam  lentum,  ut  daret  spatium  resipiscendi  populo  suo:  et  conqueritur  tamen  frustra  se  cunctatum  fuisse,  quoniam  perrexerint  illi  in  sua  malitia,  et  quasi  deluserint  eius  patientiam.  Ergo  quum  dicit,  Non  excidetur  habitatio  eius  quidquid  visitaverim  super  eam,  vel  quidquid  visitavi:  adhuc  prosequitur  eandem  loquendi  formam,  nempe  quod  paratus  fuerit  ignoscere  Iudaeis,  tametsi  prius  destinaverat  eos  exitio:  non  quod  sententiam  retractet,  quantum  ad  ipsum  spectat:  sed  quia  adhuc  placabilis  erat  futurus,  si  Iudaei  tacti  fuissent  aliquo  poenitentiae  sensu.  Tandem  adiungit,  Certe  (alii  vertunt  sed)  certe  properarunt.  QDW  proprie  significat  mane  surgere:  sed  metaphorice  capitur  pro  celeriter  pergere:  quasi  diceret,  Praecipites  currunt  ad  vias  suas  corrumpendae.  Dixerat  Deus  hac  de  causa  se  fuisse  tam  lentum,  ut  paulatim  ipsos  ad  poenitentiam  adduceret:  contra  autem  conqueritur  ipsos  cucurrisse,  hoc  est,  quum  viderent  me  suspendere  iudicia  mea,  quasi  propositum  esset  data  opera  iram  meam  accelerare,  ita  festinarunt,  ut  corrumperent  vias  suas.  Summa  igitur  est,  populum  hunc  non  modo  fuisse  perditae