|
5:56
Vanam
spem
mortis
honestae
Concipis:
haud,
inquit,
iugulo
se
polluet
isto
Nostra,
Metelle,
manus:
dignum
te
Caesaris
ira
Nullus
honor
faciet.
Huc
spectat
problema
Aristotelis
quod
legitur^
sectione
XXIX.:
Cur
mulierem
interfecisse
iniquius
sit,
quam
virum,
quanquam
naturae
ratione
mas
foemina
praestantior
est?
An
quia
mulier
imbecillior
est,
minusque
proinde
facere
iniuriam
potest?
Item,
eniti
adversus
id
quod
longe
infirmius
est,
nihil
virile,
imo
stolidum
atque
iniquissimum
est.
Vita
superiori
eripitur]
Si
magnum
est
occidere
hominem,
et
[pag.
4
5]
si
hac
una
re
metimur
alicuius
potentiam,
cogitemus
et
latronem
et
hostem
admovere
posse
iugulo
nostro
gladium,
ut
potestas
maior
absit.
Neminem
non
servum
habere
in
nos
vitae
necisque
arbitrium.
Recognoscamus
eorum
exempla,
qui
domesticis
insidiis
perierunt,
aut
aperta
vi,
aut
dolo;
et
intelligemus
non
pauciores
servorum
ira
cecidisse,
quam
regum.
Neque
vero
si
quis
non
est
interfectus
a
latrone,
vitam
illi
acceptam
referre
debet.
Maius
est
vitae
beneficium
et
nobilius,
quam
ut
a
latrone
accipiatur.
Ei
vita
datur,
qui
quum
salvis
legibus
interfici
possit,
eximitur
mortis
periculo.
Seneca
in
Medea:
Hoc
reges
habent
Magnificum
et
ingens,
nulla
quod
rapiet
dies,
Prodesse
miseris,
supplices
fido
lare
Protegere.
Non
itaque
frustra
celebre
est
dictum
Scipionis,
quod
postea
Antonino
Pio
frequenter
fuisse
in
ore
legimus,
se
malle
unum
civem
servare,
quam
mille
hostes
occidere.
Tyrannica
illa
vox
Neronis
apud
Senecam
in
Octavia:
Occidere
hostem,
maxima
est
virtus
ducis.
Cui
respondet
Seneca:
Servare
cives,
maior
est
patriae
patri.
Idem
contingit
quod
diis]
Crudelitas
facit
regem
omnibus
exsecrabilem,
quin
etiam
ex
principe
tyrannum.
Clementia
amabilem
omnibus
reddit,
omnibus
superiorem,
postremo
et
diis
similem.
Deorum
est
quod
et
boni
et
mali
nascimur,
quod
communi
coelo
atque
aere
fruimur,
quod
iisdem
alimentis
sustinemur.
Hanc
deorum
mansuetudinem
cur
non
imitetur
princeps?
Cicero
pro
Ligario:
Nulla
re
propius
homines
ad
deos
accedunt,
quam
salutem
hominibus
dando.
Nihil
habet
nea
fortuna
tua
maius,
quam
ut
possis,
nec
natura
tua
melius,
quam
ut
velis
conservare
quam
plurimos.
Claudianus
ad
Honorium:
Sola
deos
aequat
clementia
nobis.
In
numerum
relinquat]
Id
est,
qui
faciant
numerum,
ut
sint
scilicet,
quibus
imperet.
Sic
Lucanus
libro
IL:
In
numerum
pars
magna
perit,
id
est,
in
hoc
tantum
ut
magnus
esset
occisorum
numerus.
|