|
23:55
55
COMMENTARIUS
IN
GENESIN.
56
est
quod
miremur,
eum
non
omnia
prosequi
quae
desiderari
a
quovis
possunt,
dum
in
historiam
quam
narrare
instituit,
intentus
est.
Nunc
expedienda
est
illa
quaestio
in
qua
plurimum
ventosa
ingenia
tumultuantur,
cur
Deus
Adam
tentari
passus
fuerit,
quum
adeo
tristis
eventus
minime
eum
lateret.
Quod
nunc
fraena
Satanae
laxat
ut
nos
ad
peccandum
sollicitet,
iudicio
et
ultioni,
post
alienatum
ab
ipso
hominem,
adscribimus:
verum
natura
adhuc
sana
et
integra
non
eadem
fuit
ratio.
Hominem
ergo
Deus
imagini
suae
conformem,
necdum
ulla
noxa
implicitum,
Satanae
tentandum
permisit:
quinetiam
animal
commodavit,
quod
alioqui
nunquam
paruisset.
Quid
hoc
aliud
fuit
quam
hostem
in
nominis
exitium
armare?
Haec
videtur
fuisse
Manichaeis
occasio
cur
duo
principia
statuerent.
Satanam
ergo
finxerunt,
quum
Deo
non
subesset,
eo
invito
struxisse
homini
insidias,
et
fuisse
non
homine
solum,
sed
Deo
quoque
ipso
superiorem.
Ita,
ut
quod
timebant
absurdum
effugerent,
m
exsecranda
errorum
portenta
delapsi
sunt,
duos
esse
deos,
non
esse
unicum
mundi
creatorem,
iustum
Deum
a
contrario
victum
esse.
At
vero
quicunque
pie
et
reverenter
de
potentia
Dei
sentiunt,
nonnisi
eius
permissu
agnoscunt
hoc
factum
esse.
Nam
istud
primo
concedere
necesse
est,
non
latuisse
Deum
qualis
futurus
esset
eventus:
deinde
potuisse
obsistere,
si
ita
visum
foret.
Caeterum
de
permissu
quum
loquor,
intelligo
fuisse
illi
constitutum
quidnam
fieri
vellet.
Hic
quidem
exoritur
a
multis
dissensio,
qui
Adam
libero
suo
arbitrio
ita
permissum
fuisse
imaginantur,
ut
Deus
eius
lapsum
noluerit.
Sumunt
pro
confesso,
quod
illis
fateor,
nihil
minus
esse
probabile
quam
Deum
peccati
censeri
causam,
quod
tot
atrocibus
poenis
ultus
est.
Sed
quum
dico
non
sine
Dei
ordinatione
et
nutu
lapsum
fuisse
Adam,
non
ita
accipio
quasi
peccatum
illi
unquam
placuerit,
aut
simpliciter
voluerit
praeceptum
quod
dederat
violari.
Quatenus
recti
et
bene
compositi
ordinis
eversio
fuit
Adae
lapsus,
quatenus
in
Deum
legislatorem
contumacia,
et
iustitiae
transgressio:
Dei
voluntati
fuisse
adversum
certum
est.
Horum
tamen
nihil
obstat
quominus
certa
de
causa,
licet
nobis
incognita,
hominem
labi
voluerit.
Offendit
quorundam
aures,
quum
dicitur,
Deum
voluisse:
sed
quid,
obsecro,
aliud
est
eius
permissio
qui
prohibendi
ius
habet,
imo
cuius
in
manu
res
est
posita,
quam
voluntas
?
Utinam
se
a
Deo
iudicari
potius
sinerent
homines,
quam
sibi
in
eum
iudicium
sacrilega
temeritate
sumerent:
verum
haec
carnis
arrogantia
est,
examini
suo
Deum
subiicere.
Ego
hoc
axioma
fixum
retineo,
nihil
magis
a
Deo
alienum
esse
quam
si
dicamus
hominem
ab
eo
conditum,
ut
suspensa
et
dubia
foret
eius
conditio.
Quare
statuo,
sicuti
creatorem
decebat,
prius
apud
se
decretum
habuisse,
quidnam
de
eo
futurum
esset.
Perperam
|