|
5:52
decet
clementia
principem?
Idem
est
ac
si
quaeras,
cur
liberalitas
divitem
in
primis
deceat.
Ille
enim
materiam
habet
ignoscendi,
huic
suppetunt
ad
largiendum
facultates.
Maluit
tamen
ducere
argumentum
a
contrariis,
in
hanc
formam:
Si
parum
nocet
privata
crudelitas,
parum
etiam,
prodest
in
homine
privato
clementia.
Si
principis
saevitia
bellum
est
et
publica
pernicies,
eiusdem
clementia
publicam
salutem
complectitur.
Seneca
lib.
III.
de
Ira:
Illa
plebeia
ira
et
privata,
inerme
et
sine
viribus
telum
est.
Quum
autem
virtvtibus]^
Ex
dogmatibus
Stoicorum.
De
hac
virtutum
connexione
Cicero
meminit
Offic.
I.,
in
Paradoxis
et
in
V.
de
Finibus
et
Seneca
noster
epist.
lib.
IX.
ad
Iricilium.
Forte
et
haec
verba
in
Peripateticos
torqueri
possunt,
qui
externa
fortunae
bona
virtutibus
opitulari
tradunt,
atque
ideo
inter
bona
numerant,
quod
sunt
virtutum
praesidia.
His
adversantur
Stoici,
virtutem
se
sola
contentam
esse,
nec
fortunae
opibus
indigere.
Decet
magnanimitas]
Argumentum
a
simili,
virtutem
parem
et
eandem
in
duobus,
magis
in
altero
elucere
et
eminere.
Quod
priusquam
explicemus,
videndum
quid
sit
magnanimitas.
Est
autem
virtus,
qua
utramque
fortunam
moderate
ferre
discimus,
ut
nec
prosperitate
efferamur,
tollamusque
animos,
nec
adversitate
deiiciamur
ac
deprimamur,
animumque
despondeamus.
Itaque
extrema
magnanimitatis
sunt,
inflatio
animi
et
elatio
ad
excessum,
abiectio
et
pusillanimitas
ad
defectum.
Vide
Aristotelem
libro
Ethic.
IV.
Cicero
quoque
Tusculan.
IV.:
Constantem
volumus
quendam
sedatum,
gravem,
humana
omnia
prementem,
illum
esse
quem
magnanimum
et
fortem
virum
dicimus
ete
Haec
igitur
magnanimitas'
decet
hominem
sortis
humillimae
et
abiectissimae,
seu,
ut
magis
verbum
verbo
reddamus,
postremae
ignobilitatis.
Quid
enim
fortius
quam
non
coarctare
animum
ad
fortunae
angustias?
quam
animi
magnitudinem
et
constantiam
supra
omnes
casus
exserere?
quam
divitiarum
et
paupertatis
ex
aequo
esse
contemptorem?
At
vero
quia
difficilius
est
prosperam,
quam
adversam
ferre
fortunam,
quanto
melius
conspicuus
erit,
qui
in
bonis
rebus,
ut
ait
Horatius,
mentem
continebit
ab
insolenti
temperatam
laetitia:
qui
nec
confidet
praesentibus
bonis,
nec
adversitatem
fortunae
perhorrescet?
Ita.
clementia
ete
Malam
fortunam
retundere]
Eetundimus
enim
aciem
telorum,
quae
fortuna
in
nos
acuit,
si
nihili
pendimus
quidquid
in
nos
machinatur.
Lib.
II.
epist,
dixit
fortunae
contumaciter
resistere.
Clementia
in
quancumque
domum]
Habitat
quidem
privatos
parietes;
habitat,
si
vis,
pauperes
casas
et
rustica
tuguriola:
quum
pater
familias
erga
uxorem,
liberos,
servos,
modeste
[pag.
42]
se
gerit,
|