7:484  quibus  foedissimae  libidines,  virtutis  sunt  exercitia,  quae  in  laude  ponunt:  qui  nullum  occultum  conscientiae  vulnus  pilo  aestimant.  At  nobis,  qui  post  longum  examen,  quasi  obruti  et  confusi,  in  hanc  demum  vocem  cum  Davide  erumpere  cogimur:  [pag.  245]  Delicta  quis  intelliget?  non  tam  explicata  est  solutio.2)  Neque  tamen  negamus,  quin,  data  culpae  venia,  nos  interdum  Deus  castiget:  sed  ut  moneat  et  corrigat,  non  ut  vindicet.  Profanum  ergo  figmentum  est,  quod  putant  Dei  iudicio  poenas  exsolvi.  Adde,  quod  neque  aequali  omnes  modo  puniuntur:  nec  quantum  quisque  deliquit:  sed  prout  quemque  ferulis  opus  habere  Deus  iudicat,  ut  in  posterum  tali  disciplina  eruditus  melius  sapiat.  Caeterum,  hic  demonstrant  patres  quam  strenui  sint  architecti,  qui  verbulo  uno  labyrinthum  ex  mille  labyrinthis  compositum  absolvunt.s)  Immensum  sane  gurgitem  esse  oportet,  quo  omnes  animas  absorberi  tradunt:  nos  quidem  universas  mundi  opes  videmus  exhauriri.  In  eius  constructionem,  saltem  paulo  plus  operae  insumere  debuerant.  4)  Purgatorii  nulla  prorsus  in  tota  scriptura  fit  mentio.  Atqui,  teste  Augustino,5)  ubi  res  naturaliter  obscura  modulum  nostrum  vincit,  et  aperte  scriptura  non  subvenit,  temere  hinc  aliquid  definire  humana  coniectura  praesumit.  Quid  ergo  hic  statuendum,  quam  temere  facere  istos  nebulones,  dum  ex  suo  capite  fabricare  audent,  quod  nullum  habet  in  verbo  Dei  fundamentum?  Nisi  forte  instar  vaticinii  accipi  volunt  suum  de  purgatorio  commentum,  quia  a  ventriloquis  procedit.6)  Nullum  enim  est,  quod  ad  referciendos  [pag.  246]  eorum  ventres  aeque  valeat.  Quid  autem,  quod  stare  nequit  purgatorium  quod  fabricarunt,  quin  tota  scripturae  veritas  destruatur?  7)  Longa  esset  eius  rei  demonstratio:  sed  in  scriptis  nostris  luculenta  exstat.  Denique,  satisfactionibus  eversis,  ruere  simul  purgatorium  necesse  est.  In  XXXI.  Qui  vere  iustificatus  est  non  negliget,  fateor,  mercedem  sibi  repositam:  sed  ea,  tanquam  optimo  1)  Add.  qui  s'en  va  avec  un  aspergez  d'eau  beniste.  2)  Add.  Ainsi  on  voit  qu'il  n'y  a  nulle  crainte  de  Dieu  ny  remors  de  conscience  en  ces  bons  Prelatz,  non  plus  qu'en  des  troncz  de  bois.  3)  Add.  c'est  assavoir  le  Purgatoire.  4)  A  dd.  Ie  croy  qu'il  leur  semble  qu'ilz  n'ont  qu'a  benir  une  chasuble.  5)  Epist.  157  ad  Optatum.  6)  si  ce  n'est  qu'ilz  se  fondent  sur  la  coustume  ancienne  des  Payens.  Car  ceux  qui  contrefaisoyent  les  Prophetes,  parloyent  du  ventre.  Or  il  est  ainsi  que  la  doctrine  du  Purgatoire  vient  du  profond  du  ventre.  7)  .  .  .  .  ne  soit  abbatue,  le  desduisant  des  satisfactions,  lesquelles  contiennent  un  blaspheme  execrable,  comme  nous  avons  monstre.  Combien  que  la  declaration  en  est  beaucoup  plus  ample  en  noz  livres.  (Caett.  om.)