|
5:48
Quum
tot
in
hac
anima
populorum
vita
salusque
Pendeat,
et
tantus
caput
hoc
sibi
fecerit
orbis.
Curtius
lib.
IX.
de
Alexandro
loquens:
Toto
eo
die,
et
nocte
quae
sequuta
est,
armatus
exercitus
regiam
obsedit,
confessus
omnes
unius
spiritu
vivere.
Verum
Senecae
metaphoram
magis
ad
verbum
expressit
Curtius
in
persona
Philippi
medici
ad
Alexandrum:
Rex,
semper
quidem
spiritus
meus
ex
te
pependit:
sed
nunc
vero,
arbitror,
sacro
et
venerabili
ore
tuo
trahitur.
Et
imitatus
est
Erasmus
in
panegyrico
Philippi.
Porro
hoc
a
philosophis
sumptum
est,
qui
vitam
hominis
in
eo
praecipue
consistere
affirmant,
quod
aerem
hauriat
et
recipiat
per
asperam
arteriam,
quam
Celsus
asperam
fistulam
vocat,
et
Lactantius
gurgulionem:
et
quae
animae
aestuantis,
ut
ait
G-ellius,
iter
est:
de
qua
satis
multa
Cicero
lib.
IL
de
Natura
deorum.
Causam
autem
cur
spirare
necesse
habeamus,
vide
apud
Aristotelem,
problematum
sectione
XXXIV,
problemat.
XII.
:
Quamobrem
sunt
qui
opinantur
vitam
nihil
aliud
esse,
quam
spiritum,
seu
animam.
Servius
in
illud
Vergilii,
Vitam
exhalantem,
secundum
eos,
inquit,
loquutus
est,
qui
vitam
ventum
volunt.
Et
idem
in
IV.
commentar.
Aeneidos
quum
Vergilius
dixisset:
Atque
in
ventos
vita
recessit,
Eos,
inquit,
sequitur,
qui
vitam
aerem
esse
dicunt.
Verius
tamen
est
ex
quatuor
elementis
et
divino
spiritu
constare
omnia
animalia.
Cuius
sententiae
fuisse
Aristotelem
constat.
Trahunt
enim
a
terra
carnem,
ab
aqua
humorem,
ab
aere
anhelitum,
ab
igne
fervorem,
a
divino
spiritu
ingenium.
Quamquam
aliter
astrologi:
putant
enim
nos,
quum
nascimur,
.sortiri
a
Sole
spiritum,
a
Luna
corpus,
a
Marte
sanguinem,
[pag.
37]
a
Mercurio
ingenium,
a
Iove
desiderium,
a
Venere
cupiditates,
a
Saturno
humorem.
Non
abs
re
igitur
spiritus
dictus
est
a
Seneca
epitheto
vitalis.
Nam,
ut
ait
Quintilianus
lib.
V.,
illud
retrorsus
valet,
et
spirare
hominem
qui
vivit,
et
vivere
qui
spirat
:
ut
spiritus
pro
vita,
et
spirans
pro
vivente
interdum
sine
adiecto
reperiantur,
Eege
incolumi]
Haec
duo
hemistichia
transtulit
ex
IV.
Georgicon
Vergilii,
ubi
de
apibus
loquitur:
Praeterea
regem
non
sic
Aegyptus,
et
ingens
Lydia,
nec
populi
Parthorum,
aut
Medus
Hydaspes
Observant:
rege
incolumi
mens
omnibus
una;
Amisso
rupere
fidem,
constructaque
mella
Diripuere
ipsae,
et
crates
solvere
fatorum
ete.
Tamdiu
ab
isto
periculo
aberis
quamdiu
sciet]
Ferre
frenos
proverbio
dicitur
obedienter
imperata
iacere,
et
domini
aut
principis
imperium
moderate
ferre.
Cui
contrarium
est
frenum
mordere.
Servavit
etiam
verbi
proprietatem,
quum
subiicit
:
Discussos
reponi
sibi
passus
non
erit.
Excuti
enim
proprie
dicitur
.
de
equis,
ut
adnotavit
Servius
in
sexto
commentar.
Aeneidos
Vergilii:
Ea
frena
furenti
Concutit,
et
stimulos.
|