7:469  469  CUM  ANTIDOTO.  470  commemoratur  gratuitae  reconciliationis,  quod  cessant  flagella,  quae  se  inflicturum  Deus  minatus  erat.  Poenae  certe  temporalis  relaxationem  his  verbis  promittit  Deus:  Non  propter  vos  faciam,  sed  propter  nomen  meum  (Ies.  48,  9).  Et  Iesaias,  quum  admonet  (53,  5)  satisfactionem,  aut  pretium  pacis  nostrae  impositum  fuisse  Christo,  non  ab  aeterna  modo  poena  nos  fuisse  eius  beneficio  liberatos,  sed  ideo  poenas  omnes,  quibus  solet  peccata  nostra  ulcisci  Dominus  aut  castigare,  ipsum  subiisse  nostra  causa,  ut,  quantumvis  indigni,  etiam  praesentis  vitae  bonis  fruamur.  At  fideles  nihilo  minus  Deus  etiamnum  castigat.  Fateor.  Sed  quorsum?  An  ut  poenas  sumendo  sibi  ac  iudicio  suo  exsolvat  quod  debetur?  Minime:  sed  ut  incusso  irae  suae  terrore,  eos  humiliet:  afficiat  serio  resipiscentiae  affectu,  in  posterum  cautiores  reddat.  At  remedia  sunt,  quibus  easdem  poenas  avertant:  nempe,  quum  ipsi  sponte  praeoccupant,  non  est  cur  eos  Deus  quasi  violenter  trahat.  Quorsum  enim  ferula,  nisi  quum  deest  voluntaria  correctio?  Proinde  docet  apostolus,  non  iudicatum  iri  a  Domino,  [pag.  218]  qui  se  ipsos  iudicaverint  (1  Cor.  l  l  ,  31).  Sed  quam  praeposterum  est,  satisfactiones  inde  elicere?  Deprecati  sunt  plerique  fidelium  Dei  flagella,  quibus  se  fecerant  obnoxios.  Quin  etiam  Achab,  ubi  se  ultro  humiliat,  mitiorem  sentit  Dei  manum  (1  Reg.  21,  29):  sed  ipsae  quoque  deprecationes,  quibus  usi  sunt  sancti,  locupletissimae  sunt  testes  gratuitae  satisfactionis.  Atqui  nihil  afferunt,  quod  non  testimoniis  probent.  Sic  enim  docet  Paulus:  Tristitia,  quae  secundum  Deum  est,  poenitentiam  in  salutem  non  poenitendam  efficit  (2  Cor.  7,  10).  Quid?  An  ad  satisfactiones  nos  hic  revocat  Paulus?  Nullum  enim  verbum  audio.  Satis  quidem  improbe  nobis  illudunt.  Improbius  tamen  quod  sequitur:  de  eadem  poenitentia  intelligendam  esse  Ioannis  concionem:  Poenitentiam  agite,  et  facite  fructus  poenitentiae  dignos  (Luc.  3,  8).  Sed  enim  quos  compellabat  Ioannes  his  verbis?  Nonne  qui  se  ad  baptismum  offerebant,  nondum  Christi  fide  imbuti?  Paulum  absimile  est,  nec  tamen  minus  absonum,  quod  citant  ex  Apocalypsi,  capite  secundo  (v.  5):  Memor  esto  unde  excideris,  et  primum  opera  fac:  quum  prima  opera,  vel  priora  illic  legantur.  Hortatur  scriptor  Ephesios,  ut  ad  pristinum  vitae  statum  redeant.  Qua  fronte  hoc  ad  satisfactiones  trahetur?  Quum  tam  proterve  albi  nomen  nigro  imponerent,  putabantne  fore  oculos  suae  nequitiae  [pag.  219]  aestimatores?  Dixit  aliquando  Lysander  legatis  in  sociorum  coetu  imperiosius  loquutis  quam  par  esset:1)  opus  illis  esse  civitate,  quae  morigeram  1)  Les  historiens  Grecz  recitent  que  Lysander,  oyant  les  ambassadeurs  d'Athenes  parler  d'authorite  a  leurs  alliez,  comme  s'ilz  eussent  este  maistres  au  lieu  qu'ilz  n'estoyent  que  compagnons  etc.