23:44  censetur  apud  Mosen.  Qua  ratione  uxor  eius  alibi  vocatur  Aethiopissa.  Porro  quum  ad  partem  illam  vergat  tractus  inferior  Euphratis,  non  video  cur  pro  absurdo  ducatur,  nomine  Gihon  designari.  Atque  ita  simplex  Mosis  sententia  est,  irriguum  fuisse  hortum,  cuius  possessor  erat  Adam,  fluminis  alveo  illac  transeunte,  qui  postea  in  quatuor  capita  dividebatur.  15.  Tulit  itaque  Dominus  Deus  hominem.  Subiicit  nunc  Moses,  ea  lege  datam  fuisse  terram  homini,  ut  se  in  ea  colenda  occuparet.  Unde  sequitur,  homines  ad  aliquid  agendum  creatos  esse,  ne  desides  et  ignavi  iaceant.  Erat  quidem  iucundus  hic  plenusque  oblectationis  labor,  procul  omni  molestia  et  taedio:  quum  tamen  exerceri  hominem  voluit  Deus  in  terrae  cultura,  ignavum  otium  in  eius  persona  damnavit.  Quare  nihil  magis  contrarium  naturae  ordini  quam  edendo,  bibendo  et  dormiendo  vitam  consumere,  nihil  interea  nobis  proponere  quod  agamus.  Addit  Moses  custodiae  horti  praefectum  fuisse  Adam:  ut  ostendat,  ea  lege  nos  possidere  quae  Dominus  nobis  ad  manum  contulit,  ut  frugali  et  moderato  usu  contenti  quod  residuum  erit  servemus.  Agrum  qui  possidet,  fructum  annuum  ita  percipiat  ne  patiatur  fundum  per  incuriam  decidere,  sed  posteris  qualem  accepit,  vel  etiam  melius  excultum,  tradere  studeat.  Fructibus  ita  vescatur  ne  quid  vel  per  luxum  dilapidet,  vel  per  negligentiam  corrumpi  ac  perire  sinat.  Porro  ut  inter  nos  vigeat  ista  parsimonia,  et  in  bonis  quae  Deus  nobis  fruenda  dedit  sedulitas:  cogitet  quisque  se  in  omnibus  quae  possidet  esse  Dei  oeconomum.  Ita  fiet  ut  neque  se  dissolute  gerat,  neque  abusu  corrumpat  quae  Deus  vult  servari.  1.6.  Praecepitque.  Docet  nunc  Moses,  cum  hac  exceptione  hominem  fuisse  terrae  praefectum,  ut  tamen  Deo  subesset.  Lex  illi  in  signum  subiectionis  imponitur  :  nam  Dei  nihil  intererat,  illum  promiscue  quolibet  fructu  vesci.  Ergo  unius  arboris  prohibitio  obsequii  examen  fuit.  Atque  hoc  modo  assuefieri  ab  initio  ad  numinis  sui  reverentiam  voluit  Deus  totum  genus  humanum:  ut  certe  necesse  erat  tot  praeclaris  dotibus  ornatum  ac  locuples  sub  fraeno  teneri,  ne  in  lasciviam  erumperet.  Erat  quidem  altera  specialis  ratio,  quam  supra  attigimus,  ne  Adam  ultra  modum  sapere  appeteret:  sed  hoc  generale  Dei  consilium  tenendum  est,  quod  hominem  suo  imperio  subiicere  voluit.  Ideo  abstinentia  ab  unius  arboris  fructu  obedientiae  quoddam  fuit  rudimentum:  ut  sciret  homo  habere  se  rectorem  vitae  ac  dommum,  a  cuius  nutu  pendere,  et  cuius  acquiescere  iussis  deberet.  Et  sane  haec  unica  est  bene  et  cum  ratione  vivendi  regula,  ut  se  exerceant  homines  ad  parendum  Deo.  Videtur  tamen  hoc  non  congruere  cum  Pauli  sententia,  ubi  docet  legem  non  esse  iusto  positam  (1.  Tim.  1,  9).  Nam  si  ita