|
23:43
43
COMMENTARIUS
IN
GENESIN.
44
scriptores.
Quare
in
eam
competunt
elogia
quibus
Paradisum
commendat
Moses.
Et
regionem
Heden
in
illis
partibus
fuisse
sitam
verisimile
est
ex
Iesaiae
capite
tricesimo
septimo,
versu
duodecimo:
et
Ezechielis
capite
vicesimo
septimo,
versu
vicesimo
tertio.
Caeterum
quod
flumen
egressum
fuisse
narrat
Moses,
de
fluxu
aquae
interpretor:
ac
si
diceret,
Adam
habitasse
in
ripa
fluminis,
vel
in
ea
terra
quae
utrinque
alluebatur,
si
Paradisum
accipere
libeat
pro
utraque
ripa.
Quanquam
non
magni
interest,
sive
infra
confluentem
habitaverit
Adam,
Babylonem
et
Seleuciam
versus,
sive
in
superiori
parte:
satis
est
quod
agrum
irriguum
tenuerit.
Quomodo
autem
fluvius
in
quatuor
fuerit
divisus
capita,
non
obscurum
est.
Duo
enim
sunt
amnes
qui
in
unum
coeunt,
deinde
abeunt
in
diversas
partes.
Ita
flumen
unum
est
in
confluente:
duo
autem
in
superioribus
alveis
sunt
capita,
et
duo
versus
mare,
postquam
rursus
longius
dividi
incipiunt.
Superest
quaestio
de
nominibus
Pison
et
Gihon.
Neque
enim
rationi
videtur
consentaneum,
ut
singulis
fluviis
tribuamus
duplex
nomen.
Sed
minime
novum
est,
ut
nomina
amnes
mutent,
praesertim
ubi
aliqua
insignis
est
discretionis
nota.
Tigris
ipse
(autore
Plinio)
circa
fontem
suum
Diglito
vocatur:
postquam
vero
plures
fecit
alveos,
et
rursus
coalescit,
Pasitigris
est.
Nihil
ergo
absurdi
est
si
dicamus
a
confluxu
diversa
habuisse
nomina.
Adde
quod
inter
Pasin
et
Pison
aliqua
est
affinitas:
ut
non
absimile
vero
sit,
Pasitigris
nomen
antiquae
appellationis
esse
vestigium.
Et
libro
quinto
Quinti
Curtii
De
rebus
gestis
Alexandri,
ubi
Pasitigris
fit
mentio:
quidam
codices
habent,
vocari
ab
accolis
Pasin.
Nec
male
conveniunt
reliquae
circumstantiae,
quibus
tres
ex
fluviis
istis
Moses
designat.
Pison
circuit
terram
Havila
ubi
aurum
nascitur.
Tigri
circuitus
recte
tribuitur,
propter
flexuosum
tractum
infra
Mesopotamiam.
Terra
vero
Havila,
hic
pro
regione
Persidi
vicina,
meo
iudicio,
sumitur.
Nam
infra
capite
vicesimo
quinto,
narrabit
Moses,
Ismaelitas
habitasse
ab
Havila
usque
ad
Sur,
quae
contigua
est
Aegypto,
qua
itur
in
Assyriam.
Opponitur
terminus
Havila
termino
Sur,
quam
Moses
Aegypto
propinquam
facit,
et
quidem
Assyriam
versus.
Unde
sequitur,
Havila
tendere
ad
Susianam
et
Persidem.
Necesse
enim
est,
ut
sit
inferior
Assyria
versus
mare
Persicum:
deinde
procul
dissita
ab
Aegypto:
quia
multos
populos
recenset
Moses
qui
inter
illos
terminos
habitarunt.
Deinde
Nabataeos,
quorum
illic
fit
mentio,
Persis
vicinos
fuisse
constat.
Optime
nunc
convenit
quod
de
auro
et
lapidibus
pretiosis
affirmat
Moses.
Superest
Gihon,
quem
Moses
tradit
alluere
terram
Chus.
Aethiopiam
vertunt
omnes
interpretes:
sed
regio
Madianitarum,
et
regio
Arabiae
contermina,
eodem
etiam
nomine
|