32:427  427  PSALMUS  CXLVII.  428  quasi  lacera  membra,  collectum  tamen  iri  in  fidei  unitatem:  et  mutilum  ecclesiae  corpus,  quod  quotidie  discerpitur,  restituendum  esse  suae  integritati:  quia  opus  suum  prorsus  intercidere  Deus  non  sinet.  Proximo  quoque  versu  eandem  doctrinam  continuat,  huc  enim  respicit  similitudo,  Quamlibet  gravibus  morbis  laboret,  vel  confecta  sit  ecclesia,  quamlibet  multis  vulneribus  confossa  sit,  facilem  et  promptam  sanationem  Deo  fore.  Unde  apparet  diverso  loquendi  modo  idem  repeti:  quamvis  non  semper  floreat  ecclesiae  status,  salvam  tamen  et  incolumem  semper  fore,  quia  velut  ulcerosum  corpus  Deus  mirabiliter  sanabit.  4.  (Numerans  multitudinem.)  Quia  incredibilis  videri  poterat  collectio  populi  de  qua  disseruit  propheta,  qui  eam  hoc  versu  confirmari  putant,  moventur  probabili  ratione.  Sic  ergo  contexunt  prophetae  verba,  Quia  difficilius  non  est  palatos  et  disiectos  homines  colligere,  quam  numerare  stellas  in  coelo,  non  esse  cur  profugi  et  exsules  Israelitae  de  reditu  desperent:  modo  uno  consensu  se  ad  Deum,  tanquam  unicum  caput,  conferant.  Non  minus  etiam  probabilis  coniectura  esset  prophetam  alludere  ad  oraculum  illud,  Genes.  15,  5:  Respice  stellas  coeli  si  numerare  potes:  sic  erit  semen  tuum.  Quia  tamen  de  universo  naturae  ordine  continuo  post  disserit  propheta,  simplicius  erit  (meo  iudicio)  hunc  quoque  versum  exponere  de  admirabili  coeli  opificio,  in  quo  relucet  incomparabilis  Dei  sapientia,  dum  varios,  multiplices,  ac  flexuosos  stellarum  cursus  ita  moderatur,  ut  ne  puncto  quidem  aberrent.  Singulis  attribuit  certum  ac  distinctum  munus,  ut  in  tanta  turba  nihil  sit  confusum.  Itaque  merito  statim  exclamat  Magnum  esse  Deum,  et  immensae  tam  virtutis  quam  intelligentiae.  Quo  etiam  docemur,  nihil  magis  esse  perversum,  quam  sensus  nostri  modulo  Dei  opera  velle  metiri,  in  quibus  saepe  incomprehensibilem  sapientiam  ac  potentiam  exserit.  6.  (Sublevans.)  Hoc  Dei  elogium  proprie  ad  spei  nostrae  confirmationem  valet  in  rebus  adversis,  ne  in  examine  crucis  animi  nostri  deficiant.  Unde  etiam  colligimus,  quamvis  sub  lege  mollius  fovendi  essent  patres,  non  fuisse  tamen  expertes  eius  militiae,  in  qua  nos  hodie  Deus  exercet,  ut  alibi  quam  in  mundo  veram  requiem  quaeramus.  Si  ergo  duriter  afflictis  obrepat  dubitatio,  ubinam  sit  auxilium  illud  quod  Deus  praesto  nobis  fore  pollicitus  est:  veniat  in  mentem  haec  sententia,  nos  ideo  humiliari,  ut  Dei  manu  postea  in  sublime  tollamur.  Si  quando  etiam  ubi  deliciari  videmus  impios,  urat  nos  vel  pungat  aemulatio,  occurrat  quod  hic  dicit  propheta,  in  sublime  evehi,  ut  praecipites  ruant.  Nam  prosternendos  usque  ad  terram  esse  dicens,  non  dubium  est  quin  eorum  superbiam  oblique  perstringat,  qua  sese  efferunt  supra  nubes  ac  si  non  essent  ex  hominum  numero.