47:422  monia  erant  verae  puritatis,  et  remedia  ad  purgandam  immunditiem  ac  delendas  carnis  sordes.  Ne  amplius  in  illis  elementis  subsistat  fides,  Ioannes  quinto  epistolae  suae  capite  testatur,  utriusque  gratiae  complementum  esse  in  Christo:  hic  autem  visibile  eius  rei  symbolum  profert.  Eodem  spectant  quae  Christus  ecclesiae  suae  reliquit  sacramenta.  Nam  in  baptismo  purgatio  et  animae  puritas,  quae  vitae  novitate  constat,  nobis  ostenditur  :  coena  autem  peractae  expiationis  est  pignus.  Sed  longe  a  veteribus  legis  figuris  differunt,  quia  Christum  offerunt  veluti  praesentem,  quem  adhuc  procul  abesse  legis  figurae  indicabant.  Quare  non  displicet  quod  scribit  Augustinus,  ex  Christi  latere  fluxisse  nostra  sacramenta:  tunc  enim  vere  demum  a  sordibus  nostris  abluimur  et  renovamur  in  sanctam  vitam:  tunc  redempti  a  morte  et  soluti  a  reatu  coram  Deo  vivimus,  quum  baptismus  et  sacra  coena  ad  latus  Christi  nos  deducunt,  ut  inde  tanquam  ex  fonte  quod  figurant  fide  hauriamus.  36.  05  non  comminuetur.  Testimonium  hoc  sumptum  est  ex  duodecimo  Exodi  (v.  46.  Num.  9,  12),  ubi  Moses  de  agno  paschali  tractat.  Sumit  autem  Ioannes  pro  confesso,  agnum  illum  symbolum  veri  et  unici  sacrificii  fuisse,  quo  redimenda  erat  ecclesia.  Nec  obstat,  quod  in  memoriam  redemptionis  iam  factae  immolabatur.  Sic  enim  volebat  Deus  illud  beneficium  celebrari,  ut  in  futurum  tempus  spiritualem  ecclesiae  liberationem  promitteret.  Quare  Paulus  quoque  sine  controversia  ad  Christum  aptat  quam  agni  comedendi  formam  praescribit  Moses.  Ex  hac  analogia  et  similitudine  fructum  non  vulgarem  colligit  fides,  quia  salutem  in  Christo  exhibitam  in  omnibus  legis  caeremoniis  intuetur.  Et  huc  spectat  Ioannis  consilium,  Christum  verum  fuisse  redemptionis  nostrae  non  tantum  pignus,  sed  etiam  pretium,  quia  in  eo  impletum  cernitur,  quod  olim  sub  figura  paschae  ostensum  fuit  veteri  populo.  Quo  etiam  monentur  Iudaei,  in  Christo  quaerendam  esse  omnium  substantiam,  quae  lex  figuravit,  non  re  ipsa  praestitit.  37.  Videbunt  in  quem  transfixerunt.  Locum  hunc,  qui  secundum  literam  de  Christo  exponere  conantur,  nimis  violenter  torquent.  Nec  vero  in  hunc  finem  ab  evangelista  citatur:  sed  potius  ut  ostendat,  Christum  esse  Deum  illum,  qui  olim  conquestus  fuit  per  Zachariam  (12,  10)  sibi  pectus  a  Iudaeis  transfodi.  Illic  autem  Deus  hominum  more  loquitur,  significans  perinde  se  vulnerari  populi  sceleribus  ac  praesertim  obstinato  verbi  sui  contemptu,  ut  letale  est  in  homine  mortali  vulnus,  cui  cor  est  transfixum:  sicut  alibi  dicit,  spiritum  suum  moerore  affectum  esse  (Matth.  26,  38).  Iam  quia  Christus  Deus  est  in  carne  manifestatus,  dicit  Ioannes  in  visibili  eius  carne  palam  fuisse  impletum,  quod  divina  eius  maiestas  secundum  rationem,  qua  27*