5:40  Graeci  συζυγίαν  vocant,  et  coniugata  ipsa  σύζυγα,  ut  si  compascuus  sit  ager,  licet  compascere.  Mirum  est  hanc  argumentationem  Quintiliano  tam  nullius  ponderis  visam  esse,  ut  ridiculum  adiicere  putaverit,  nisi  Cicero  usus  esset:  quum  haec  ipsa  sit  finitima  ei  quae  ab  etymologia  ducitur.  Ergo  quemadmodum  Terentianus  Chremes,  quia  homo  est,  nihil  humani  alienum  a  se  putat,  ita  hic  Seneca  arguit  esse  hanc  homini  convenientissimam  virtutem,  quae  omnium  humanissima  est.  Humanitatis  nomen  varie  usurpatur.  In  hoc  loco  ea  est,  quae  a  Gellio  describitur  lib.  XIII.  dexteritas  quaedam,  benevolentiaque  erga  omnes  homines  promiscua,  Graecis  φιλανθρωπία.  Inter  nos,  qui  hominem  sociale  animas]  Eadem  verba  ex  disciplina  Stoicorum  a  Seneca  repetuntur  libro  septimo  de  Beneficiis,  ac  si  diceret  hanc  unam  rationem  satis  efficacem  fore,  si  eum  Stoicis  esset  disputatio,  clementiam  esse  quoddam  quasi  vinculum  humanae  societatis  et  cognationis.  Est  enim  statum  inter  eos  axioma,  homines  hominum  causa  esse  genitos,  ut  mutuas  vicissim  operas  praestent,  ut  jn  commune  consulant,  ut  se  suaque  quatenus  publici  commodi  refert,  in  commune  conferant.  Verum  statim  Epicurei  Cyrenaicique  reclamabunt,  qui  ut  nihil  suis  voluptatibus  decedere  volunt,  minime  ad  se  pertinere  contendent,  ut  suo  dispendio  alienum  procurent  impendium.  Cum  iis  ne  sit  illi  conflictandum,  facit  ut  hanc  virtutem  suae  utilitati  consentaneam  tesse  intelligant.  De  hac  autem  humani  generis  societate  loquitur  satis  copiose  Cicero  lib.  Offic.  II.  et  II.  de  Finibus.  Atque,  ut  ad  Archytam  scripsit  Plato,  non  sibi  se  soli  esse  natum  meminerit,  sed  patriae,  sed  suis,  ut  perexigua  pars  ipsi  relinquatur.  Paulo  post:  Eadem  ratio  facit  hominem  hominum  appetentem,  cumque  iis  natura  et  usu  et  sermone  congruentem,  ut  profectus  a  caritate  domesticorum  ac  suorum,  currat  longius,  et  se  implicet,  primo  civium,  deinde  omnium  mortalium  societati.  Platonis  verba,  quae  a  Cicerone  allegantur,  hodie  [pag.  29]  quoque  exstant  in  epist,  ad  Archytam.  Cicero  tamen  haec  eadem  Stoicis  tribuit  in  primo  Officiorum.  Aristoteles  quoque  Polit.  UL:  Dictum  est  natura  esse  hominem  civile  animal  ac  sociale,  ex  quo  fit*  ut  etiam  si  nihil  indigeant  mutuo  auxilio,  nihilominus  affectent  vitae  societatem.  Ne  hic  sim  impendio  prolixior,  vide  Senecam  epist.  V  I.  epist.  XLVIII.  Communi  bono  genitum]  Talem  Stoicum  Catonem  descripsit  nobis  Lucanus  lib.  IL:  Nec  sibi,  sed  soli  genitum  se  credere  mundo.  Item:  In  commune  bonus.  Seneca  lib.  I.  de  Ira:  Homo  in  adiutorium  mutuum  generatus  est.  Iuvenalis  Satyra  IX.:  Principio  indulsit  communis  conditor  illis  Tantum  animam,  nobis  animum  quoque,  mutuus  ut  nos  Adfectus  petere  auxilium,  et  praestare  iuberet.