|
23:40
fluant,
probabilior
est
eorum
opinio
qui
duos
eorum,
licet
obsoletis
iam
nominibus,
notari
divinant.
Quanquam
nondem
soluta
est
difficultas:
Moses
enim
fluvium
unum,
quo
hortus
alluebatur,
in
quator
capita
dividit.
Constat
autem
procul
dissitos
esse
Euphratis
et
Tigridis
fontes.
Ex
hoc
nodo
se
quidam
ita
expediunt,
quod
diluvii
vastatione
mutata
fuerit
orbis
facies:
ideo
fieri
potuisse
divinant,
ut
turbati
sint
ac
conversi
fluminum
cursus,
et
scaturigines
alio
translatae,
quod
mihi
nullo
modo
recipiendum
videtur.
Nam
etsi
fateor
terram
ex
nativa
pulchritudine
in
miserum
squalorem,
et
quasi
luctuosum
habitum
redactam
esse,
ex
quo
maledicta
fuit,
postea
in
diluvio
multis
locis
vastatam
esse:
dico
tamen
eandem
esse
terram
quae
initio
creata
fuerat.
Adde
quod
topographiam
suam
Moses
(meo
quidem
iudicio)
ad
suae
aetatis
captum
accommodavit.
Nihil
tamen
actum
est,
nisi
locum
illum
reperiamus,
ubi
ex
fluvio
uno
exeant
Tigris
et
Euphrates.
Observa
primo
nullam
fieri
scaturiginis
vel
fontis
mentionem,
sed
tantum
dici
fluvium
unum.
Quatuor
vero
capita
intelligo,
tam
principia
ex
quibus
nascuntur
fluvii,
quam
ostia
quibus
se
in
mare
exonerant.
Iam
ita
confluenter
Tigridi
coniunctus
fuit
Euphrates
olim,
ut
flumen
unum
merito
dici
potuerit
in
quatuor
capita
secari:
praesertim
si
mihi
conceditur
quod
omnibus
palam
est,
Mosen
non
acute,
neque
philosophico
more,
sed
populariter
loqui,
ut
rudissimus
quisque
intelligat.
Ita
primo
capite
duo
praecipua
luminaria
vocavit
solem
et
lunam
:
non
quod
luna
magnitudine
superet
alios
planetas,
sed
quia
vulgo
ex
aspectu
maior
censetur.
Adde
quod
scrupulum
omnem
tollere
videtur,
ubi
dicit,
fluvio
quatuor
fuisse
capita,
quia
ex
eo
loco
dividebatur.
Quid
hoc
sibi
vult,
nisi
ex
uno
confluxu,
vel
supra
vel
infra
paradisum
divisos
fuisse
alveos?
Nunc
figuram
oculis
subiiciam,
unde
intelligant
lectores
ubi
Paradisum
locari
sentiam
a
Mose.1)
Tradit
quidem
Plinius
libro
sexto,
praeclusum
fuisse
Euphratem
ab
Orchenis,
ut
non
nisi
per
Tigrim
influeret
in
mare.
Pomponius
autem
Mela
libro
tertio,
certo
exitu,
ut
reliquos
amnes,
affluere
negat,
sed
deficere.
Verum
Nearchus
(quem
Alexander
classi
suae
praefecerat)
quique
eius
auspiciis
1)
Tabulam
paradisi
ex
editione
a.
1554
describi
curavimus,
quae
sane
descnptioni
mosaicae
minime
convenit.
Sequentes
omnes
eandem
exhibent,
praeter
Amst.
et
a.
1617
impressam.
In
hac
enim
quatuor
iam
apparent
fluminay
ex
quibus
Phison
ex
Libano
prodit
et
post
varios
circuitus
in
sinum
persicum
se
coniicit,
Gehon
vero
ex
nescio
quibus
montibus
prope
Phisonis
ostia
sitis
ortus
infra
Gazam
in
mare
mediterraneum
effunditur.
Arbor
scientiae
cum
pluribus
aliis
inter
haec
duo
posteriora
flumina
conspicitur
adstantibus
protO'
plastis,
neque
absunt
variis
in
locis
elephas,
camelusi
rhinoceros,
equus
cabdllus
et
monoceros
ete.
Praeter
Gazam
una
tantum
urbs
inscripta
esty
nempe
Babylon.
|