49:375  375  EPIST.  PAULI  AD  CORINTHIOS  I  376  scientiam  coarguat  et  ferociam  reprimat.  Contingit  quidem  interdum,  homines  improbos,  quum  datur  insultandi  occasio,  ferrea  fronte  palam  insurgere  contra  servos  Christi:  nunquam  tamen  ingenue  prodeunt  ad  aequum  certamen,  sed  potius  obliquis  artibus  diffidentiam  suam  produnt.  19.  Veniam  autem  brevi.  Falluntur,  inquit,  dum  me  absente  cristas  erigunt,  quasi  diuturnum  hoc  futurum  sit:  sentient  enim  brevi  quam  vana  fuerit  sua  elatio.  Non  tam  autem  deterret  eos,  quasi  fulminaturus  sit  suo  adventu,  quam  eorum  conscientias  urget  ac  premit:  quia  utcunque  dissimularent,  scirent  tamen  Dei  virtute  se  instructum.  Particula  si  Dominus  voluerit  indicat  nihil  in  futurum  debere  nos  polliceri  aliis,  aut  apud  nos  statuere,  nisi  hac  exceptione  addita,  quoad  Dominus  permittet.  Unde  merito  Iacobus  (4,  15)  hanc  temeritatem  ridet  in  hominibus,  quod  deliberant  quid  post  decennium  sint  facturi,  quum  ne  unam  quidem  vitae  horam  certam  habeant.  Quamquam  autem  ad  has  loquendi  formulas  non  adstringimur  perpetua  necessitate  :  satius  est  tamen  diligenter  illis  assuescere,  ut  in  hac  cogitatione  identidem  exerceamur,  omnes  nostras  deliberationes  subiiciendas  esse  Dei  arbitrio.  Et  cognoscam  non  sermonem.  Per  sermonem  intellige  garrulitatem,  qua  sibi  placebant  pseudoapostoli  :  pollebant  enim  dexteritate  aliqua  et  gratia  loquendi,  zelo  autem  et  efficacia  spiritus  vacui  erant.  V  i  r  t  u  t  i  s  nomine  significat  spiritualem  efficaciam,  qua  praediti  sunt  qui  serio  verbum  Domini  administrant.  Sensus  est  igitur,  videbo  numquid  tantam  habeant  materiam  se  efferendi:  neque  vero  aestimabo  eos  ab  externa  loquacitate,  in  qua  proram  et  puppim  constituunt  suae  gloriae,  et  qua  freti  nihil  non  sibi  arrogant.  Si  quid  existimationis  habere  apud  me  velint,  virtutem  illam  afferant  oportet,  quae  veros  Christi  servos  a  larvatis  distinguit:  alioqui  eos  cum  tota  sua  pompa  contemnam.  Frustra  igitur  eloquentia  sua  confidunt,  quando  mihi  instar  fumi  erit.  20.  Neque  enim  in  sermone.  Quia  Dominus  verbo  suo  tanquam  sceptro  ecclesiam  gubernat,  saepe  evangelii  administratio  regnum  Dei  vocatur.  Hic  ergo  per  regnum  Dei  intellige  quidquid  huc  spectat,  et  ad  hunc  finem  destinatur,  ut  inter  nos  regnet  Deus.  Negat  hoc  regnum  sermone  contineri  :  quantulum  enim  est,  si  quis  diserte  garrire  sciat,  et  nihil  habeat  praeter  inanem  tinnitum?  Sciamus  ergo  externam  docendi  gratiam  et  dexteritatem  esse  instar  corporis  formosi  et  bene  colorati:  virtutem,  de  qua  hic  Paulus  loquitur,  esse  instar  animae.  Iam  ante  vidimus  hanc  esse  naturam  evangelicae  praedicationis,  ut  solida  quadam  maiestate  intus  sit  referta^  Haec  maiestas  se  exserit  ubi  minister  virtute  magis  quam  sermone  contendit  :  hoc  est,  quum