|
52:374
e
erudientem
eos
qui
obsistunt:
si
quando
det
illis
Deus
poenitentiam
in
agnitionem
veritatis,
26.
et
excitationem
a
laqueo
diaboli:
a
quo
capti
tenentur
ad
ipsius
voluntatem.
22.
luveniles
cupidates.
Conclusio
superiorum:
nam
quum,
facta
inanium
quaestionem
mentione,
per
hanc
occasionem
ad
notandos
Hymenaeum
et
Philetum
delapsus
esset,
quos
ambitio
et
vana
curiositas
a
recta
fide
abduxerat:
iterum
hortatur
Timotheum
ut
a
peste
tam
noxia
abstineat.
Atque
in
hunc
finem
vitandas
admonet
iuveniles
cupiditates:
quo
nomine
non
intelligit
vel
proterviam
in
venerem,
vel
alias
turpes
lascivias,
vel
dissolutas
libidines
quibus
ut
plurimum
iuvenes
laborant:
sed
quosvis
impetus
ad
quos
fervidior
illa
aetas
plus
aequo
propensa
est.
Si
quod
certamen
motum
fuerit,
multo
citius
incalescunt
iuvenes
quam
maturae
aetatis
viri:
facilius
irritantur,
saepius
labuntur
imperitia,
maiore
etiam
confidentia
et
temeritate
ruunt.
Quare
non
immerito
iuvenem
admonet
Paulus
ut
ab
aetatis
vitiis
diligenter
sibi
caveat,
quae
facile
alioqui
ad
contentiones
inutiles
possent
eum
abripere.
Sequere
iustitiam.
Contrarios
affectus
commendat,
qui
mentem
eius
retinere
possint,
ne
exsultet
iuvenili
aliqua
intemperie.
Ac
si
diceret:
haec
sunt
quibus
totus
addictus
esse
debes,
tuumque
studium
impendere.
Ac
primo
quidem
iustitiam
nominat:
hoc
est,
rectam
vivendi
rationem.
Postea
adiungit
fidem
et
dilectionem,
quibus
illa
proprie
constat.
Pax
ad
praesentem
causam
maxime
pertinet.
Contentiosos
enim
esse
oportet
ac
litigandi
cupidos,
qui
quaestionibus,
quas
prohibet,
delectantur.
Hic
Dei
invocatio
per
synecdochen
generaliter
pro
cultu
capitur:
nisi
ad
professionem
referre
malis.
Sed
quia
in
cultu
Dei
hoc
praecipuum
est
caput,
ideo
saepe
Dei
invocatio
totam
religionem
vel
cultum
Dei
significat.
Caeterum
dubium
est,
quum
pacem
quaerere
iubet
cum
omnibus
Dominum
invocantibus,
proponatne
in
exemplum
omnes
fideles,
ac
si
diceret
hoc
debere
omnibus
veris
Dei
cultoribus
commune
esse
studium
:
an
vero
praecipiat
ut
cum
illis
Timotheus
colat
pacem.
Hic
posterior
sensus
videtur
melius
convenire.
23.
Stultas
vero
quaestiones.
Ideo
stultas
vocat
quia
sunt
ioeruditae:
hoc
est,
nihil
ad
pietatem
conferunt,
qualicunque
alias
acumine
sint
vendibiles.
Hoc
enim
vere
demum
sapere
est,
quum
utiliter
sapimus:
quod
diligenter
notandum
est.
Videmus
enim
quam
praepostera
futilium
argutiarum
admiratione
ducatur
mundus,
et
quantopere
eas
appetat.
Ne
ergo
nos
placendi
ambitio
ad
captandam
ex
tali
ostentatione
gratiam
sollicitet,
semper
nobis
occurrat
hoc
Pauli
elogium:
quae
in
maximo
pretio
habentur
quaestiones,
esse
tamen
insulsas,
eo
quod
sint
infructuosae.
Deinde
malum
etiam
quod
parere
solent,
exprimit:
nec
aliud
dicit
quam
quod
experimur
quotidie:
eas
scilicet
iurgandi
et
digladiandi
praebere
materiam.
Neque
tamen
quidquam
proficit
maior
pars
tot
documentis
admonita.
24.
Atqui
servum
Domini.
Hoc
est
Pauli
argumentum,
servum
Dei
alienum
a
litibus
esse
oportet:
stultae
autem
quaestiones
sunt
litigiosae:
ergo
quisquis
servus
Dei
esse
et
haberi
cupit,
ab
illis
abhorrere
debet.
Quod
si
vel
uno
hoc
nomine
fugiendae
sunt
supervacuae
quaestiones,
quod
servo
Dei
pugnare
est
indecorum:
quam
impudenter
faciunt
qui
assidua
certamina
movendo
venditare
se
data
opera
audent?
Nunc
prodeat
in
medium
papistarum
thaologia:
quid
omnino
in
ea
reperietur
praeter
litigandi
et
pugnandi
artem?
Ergo
quo
quisque
magis
in
ea
profecerit,
eo
magis
erit
ineptus
ad
serviendum
Christo.
Quum
placidum
esse
iubet
servum
Christi,
virtutem
requirit
contentionum
morbo
adversam.
Eodem
pertinet
quod
mox
sequitur,
ut
sit
Stoaxxixoc.
Neque
enim
doctrinae
locus
erit,
nisi
adsit
moderatio
et
aequabile
quoddam
temperamentum.
Quem
enim
modum
tenebit
doctor,
ubi
ad
pugnam
efferbuerit?
Proinde
ut
quisque
ad
docendum
maxime
est
appositus,
ita
a
rixis
et
certaminibus
maxime
abhorret.
Verum
quia
interdum
vel
bilem,
vel
fastidium
movere
potest
quorundam
hominum
importunitas:
ideo
tolerantiam
adiungit,
simul
causam
notans
cur
sit
necessaria:
nempe
quia
pius
doctor
tentare
etiam
debet
an
reducere
in
viam
possit
contumaces
et
praefractos:
quod
fieri
nequit
nisi
adhibita
mansuetudine.
25.
Si
quando
det
illis.
Haec
particula
si
quando
vel
si
forte,
rei
difficultatem
notat:
ut
prope
incredibilis
sit
vel
desperata.
Ergo
intelligit
Paulus,
etiam
erga
indignissimos
esse
mansuetudine
utendum:
atque
ut
nulla
principio
spes
appareat
profectus,
debere
tamen
periculum
fieri.
Eadem
ratione
daturum
Deum
commemorat.
Quia
enim
in
manu
Dei
est
hominis
conversio:
quis
scit
an,
qui
hodie
videntur
indociles,
Dei
virtute
subito
in
alios
homines
mutandi
sint?
Quisquis
ergo
cogitabit
donum
et
opus
Dei
esse
poenitentiam,
plus
sperabit
multo:
et
hac
fiducia
animatus,
plus
laboris
et
studii
impendet
ad
erudiendos
rebelles.
Sic
enim
habendum
est,
nostras
esse
partes
serendo
et
rigando
incumbere:
hoc
dum
agemus,
exspectandum
esse
a
Domino
incrementum.
Ita
nihil
ex
se
proficiunt
conatus
omnes
nostri
ac
labores:
et
tamen
Dei
beneficio
non
sunt
irriti.
Simul
hinc
colligere
licet
quae
sit
vera
eorum
poenitentia,
qui
ad
tempus
immorigeri
fuerunt
Deo.
Nam
eius
initium
constituit
Paulus
in
agnitione
veri-
24*
3
io
|