25:369  369  REDITUS  AD  HISTORIAM.  370  pro  consumere,  libenter  tamen  expositionem  non  minus  receptam  sequor,  obrutum  iri  malorum  congerie.  Res  tamen  eodem  redit,  Deum  nihil  prorsus  omissurum  ad  eos  perdendos,  ac  si  mala  absque  modo  coacervaret  ac  tela  omnia  quae  ad  manum  sunt,  in  illum  usum  applicaret.  24.  Combusti  erunt  fame.  Iam  ad  species  quasdam  poenarum  descendit:  non  ut  omnes  recenseat,  sed  tantum  ut  adductis  in  medium  quibusdam  exemplis,  plus  terroris  concipiat  populus,  quem  universalis  doctrina  non  satis  pupugisset.  Tria  autem  praecipue  flagella  commemorat,  pestem,  famem,  et  gladium,  de  quibus  passim  concionantur  prophetae,  quibus  propositum  fuit  legem  accommodare  in  usum  populi:  unde  fit  ut  ex  Mose  familiariter  sumant  multas  loquendi  formas.  Inserit  quidem  alias  poenas,  quarum  apud  prophetas  fit  mentio:  verum  summa  huc  redit,  sensuros  Israelitas  Deum  poenis  omnibus  quae  experientia  plus  satis  notae  sunt,  esse  armatum,  quibus  ipsos  prorsus  deleat.  Primum  dicit  fame  aridos  fore,  vel  potius  torridos.  Loco  pestis  nominat  uredinem,  et  excisionem  amaram.  Antequam  vero  de  gladio  loquatur  denunciat  se  bestias  et  serpentes  emissurum,  ut  ab  una  parte  eos  impetat  vis  aperta,  ab  altera  autem  occultae  insidiae.  Hanc  quoque  figuram  imitatus  est  Amos:  Dies  (inquit  5,  18)  Iehovae  caligo,  et  non  lux  :  perinde  ac  si  quis  fugiat  a  facie  leonis,  et  occurrat  ursus:  si  autem  domum  ingressus  fuerit,  et  reclinet  in  parietem,  mordeat  eum  serpens.  Bello  autem  et  hostili  saevitiae  coniungit  alterum  malum,  nempe  pavorem.  Est  autem  haec  ipsis  caedibus  deterior  accessio,  ubi  pavore  intus  tabescimus:  quia  praestaret  decies  fortiter  pugnando  in  acie  mori  quam  confici  diuturno  metu,  quasi  lenta  morte.  Discamus  autem  ex  hoc  loco,  quaecunque  nos  circumstant  pericula,  et  res  adversas,  esse  arma  Dei:  nec  fortuito  accidere  quibusque,  sed  dirigi  eius  manu.  Ita  fit  ut  non  tantum  hostes  contra  nos  incitet,  sed  etiam  truculentas  et  noxias  bestias,  ut  coelum  et  terram  obduret,  ut  aerem  inficiat  mortali  tabe:  denique  ex  omnibus  elementis  multiplicem  proferat  exitii  materiam.  Quod  si  pios  contingat  similibus  poenis  involvi,  sicuti  fame  et  inedia  urgentur,  nec  sunt  ullius  mali  expertes  (imo  quod  hic  impiis  Dei  contemptoribus  Moses  minatur,  Paulus  se  expertum  fuisse  tradit  :  nempe  ut  eum  foris  pugnis  vexarent,  intus  vero  premerent  tremores1)  tenendum  est,  res  omnes  adversas  per  se  signa  esse  irae  Dei,  quia  prima  earum  origo  est  a  peccato:  sed  fieri  admirabili  Dei  consilio,  ut  fidelibus  sint  experimenta  fidei,  et  patientiae  probationes.  Communiter  ergo  saepe  filios  Dei  in  diversum  finem  cum  impiis  affligi  videmus:  sic  tamen  ut  res  omnes  adversae,  vindictae  1)  2  Cor.  7,  5.  Calvini  opera.  Vol.  XXV.