25:367  367  REDITUS  AD  HISTORIAM.  368  vissimo  eorum:  generatio  enim  perversitatum  sunt:  et  filii  in  quibus  nulla  est  fides.  21.  Ipsi  ad  zelum  provocaverunt  me,  in  eo  quod  non  est  deus,  ad  iracundiam  me  provocaverunt  in  vanitatibus  suis:  et  ego  ad  zelum  provocabo  eos  in  eo  qui  non  est  populus:  in  gente  stulta  provocabo  eos  ad  iram.  22.  Ignis  enim  succendetur  in  excandescentia  mea,  et  ardebit  usque  ad  infernum  inferiorem:  devorabitque  terram  et  fructum  eius,  inflammabit  fundamenta  montium.  23.  Cumulabo  super  eos  mala,  sagittas  meas  consumam  in  eis.  24.  Combusti  erunt  fame,  et  comesti  aegritudine  calida,  et  excisione  amara:  dentes  quoque  bestiarum  immittam  in  eos  cum  veneno  serpentium  super  terram.  25.  Foris  orbabit  gladius,  et  in  cubiculis  erit  terror:  etiam  iuvenem,  etiam  virginem,  lactentem  cum  viro  sene.  26.  Dicerem:  Dispergam  eos  per  angulos,  cessare  faciam  ex  hominibus  memoriam  eorum,  27.  Nisi  iram  inimici  timerem,  ne  forte  alienos  se  ostentent  hostes  eorum:  ne  forte  dicant:  Manus  nostra  excelsa,  neque  Iehova  operatus  est  omnia  ista.  19.  Quum  autem  vidisset.  Videre  Dei,  cuius  hic  fit  mentio,  ad  iudicii  moderationem  refertur:  ac  si  dictum  esset,  eum  non  agi  praecipitem,  nec  a  filiis  suis  alienari,  nisi  causa  probe  cognita:  qua  ratione  alibi  dicit:  Clamor  Sodomae  multiplicatus  est,  descendam,  et  videbo  an  ita  sit,  ut  sciam.  Certe  nullo  examine  indiget  Deus,  cuius  oculos  nihil  fugit,  quamlibet  absconditum:  sed  descensus  et  inquisitio  praeposterae  festinationi  opponitur.  Ita  hoc  loco  Moses  Deum  exacerbatum  fuisse  docet,  postquam  filios  suos  et  filias  suas  vidit  tanta  perfidia  fuisse  abstractos  post  idola.  Iterum  vero  filios  nominans,  non  eorum  meritum  aestimat:  sed  Dei  adoptionem,  quae  tametsi  abolita  erat  quoad  ipsos,  valere  tamen  adhuc  debuit  ad  augendum  ingratitudinis  crimen.  Eadem  vero  ratione  qua  nuper  dixit  Moses  Deum  vidisse,  ipsum  quasi  deliberantem  inducit,  quo  melius  perspici  queat  poenae  maturitas.  Notandi  autem  sunt  gradus:  quia  non  statim  Deus  prorumpit  ad  extremum  rigorem  sed  dicitur  faciem  suam  abscondere,  ut  occulte  consideret  quid  facturi  sint.  Est  autem  haec  media  ratio  inter  manifestam  gratiae  ac  favoris  testificationem,  et  irae  testimonium.  Dicitur  quidem  alibi  pluribus  locis  Deus  faciem  suam  abscondere  ubi  supplices  repudiat  auxiliumque  suum  subducit:  sed  hoc  loco  mutuatur  hominis  personam,  qui  dum  videt  nihil  se  monendo  proficere,  recessum  quaerit  unde  eventum  tacite  contempletur.  Atque  hoc  modo  exprimitur  taedium  Dei:  quia  ubi  vidit  se  operam  male  consumere  in  regendo  populo,  curam  eius  tandem  abiecit.  Hinc  autem  perperam  colligunt  quidam  homines  a  Deo  derelictos,  proprio  liberi  arbitrii  motu  resipiscere,  ac  si  Deus  e  specula  quietus  et  otiosus  exspectet