32:358  'electionis  Deo  adscribens  propheta,  clare  admonet  non  excelluisse  eos  propria  virtute,  sed  quia  gratuito  favore  eos  complexus  est  pater  coelestis.  Omnes  quidem  sibi  promiscue  obstringit,  solem  suum  quotidie  oriri  faciens  super  bonos  et  malos,  Matth.  5,  45:  sed  tunc  sanctiore  vinculo  sibi  devinxit  filios  Abrahae:  sicuti  hodie  quoscunque  in  gregem  suum  adoptat  et  inserit  in  corpus  unigeniti  Filii  sui.  5.  Quia  ego  cognovi  quod  magnus  Iehova,  et  Deus  noster  prae  omnibus  diis.  6.  Omnia  quae  vult  Iehova  facit  in  coelis  et  in  terra,  in  mari  et  omnibus  abyssis:  7.  Adscendere  faciens  nubes  ab  extremo  terrae,  fulgura  ad  pluviam  facit,  educens  ventum  ex  locis  suis  absconditis.  5.  (Quia  ego  cognovi.)  Ponitur  generalis  potentiae  descriptio:  quo  melius  sciant  Israelitae,  eundem  quem  colunt  Deum  esse  totius  mundi  opificem,  omnia  regere  suo  arbitrio,  nec  alium  usquam  posse  reperiri.  Caeterum  non  dicit  se  magnitudinem  Dei  novisse,  ut  alios  excludat:  sed  potius  ex  suo  sensu  incitat  omnes  ad  eandem  attentionem,  ut  expergefacti  cognoscant  quod  palam  conspicuum  est.  Etsi  enim  Dei  immensitatem  nemo  capit,  gloria  tamen  eius,  quatenus  expedit,  satis  est  nobis  exposita,  ut  totus  mundus  careat  ignorantiae  praetextu.  Nam  quisquis  coeli  et  terrae  conspectu  fruitur,  quomodo  sine  summo  scelere  autorem  ipsum  clausis  oculis  praeteribit?  Sed  quo  nos  efficacius  pungeret,  suo  exemplo  ad  notitiam  gloriae  Dei  invitat:  vel  potius  castigat  stuporem  nostrum,  quod  non  simus  ad  eam  considerandam  satis  attenti.  Ex  secundo  membro  certius  colligimus  quod  nuper  attigi,  hoc  scilicet  esse  prophetae  consilium,  Israelitas  retinere  in  unius  Dei  cultu  et  timore:  quia  idem  Deus  qui  foedus  suum  pepigerat  cum  eorum  patribus,  coeli  et  terrae  sit  creator.  Postquam  enim  Iehovam  nominavit,  statim  addit  esse  Deum  Israelis.  Unde  sequitur,  quicunque  ab  hoc  Deo  declinant,  falso  praetendere  Dei  nomen:  sicuti  hodie  Iudaei  et  Turcae,  quamvis  Deum  mundi  creatorem  se  colere  profiteantur,  meras  nugas  agunt:  quia  ubi  a  lege  et  evangelio  disceditur,  quaelibet  pietatis  iactantia,  veri  Dei  est  abnegatio.  Itaque  propheta  non  abs  re  speciali  titulo  Deum  vestit,  ut  se  contineant  Israelitae  in  legis  doctrina.  Si  per  DVPK  fictitios  gentium  deos  intelligas,  erit  concessio  :  quia  improprie  Deum  vanis  et  nihili  figmentis  conferret,  ac  sensus  erit,  Dei  magnitudinem  sic  excellere,  ut  in  nihilum  redigat  quidquid  deitatis  fingitur.  Videtur  tamen  angelos  complecti,  ut  alibi  diximus:  quia  etsi  in  illis  divinum  aliquid  emicat,  quaetenus  coelestes  sunt  virtutes  ac  principatus:  supereminet  tamen  23*