|
6:341
DE
LIBERO
ARBITRIO.
obscurum
erit,
quid,
aut
quantum
libero
concedat
arbitrio.
Postquam
autem
diu
extra
oleas*)
vagatus
est,
ad
rem
demum
revertitur.
Iubet
me
proferre,
si
possim,
ubi,
quando,
aut
a
quibus
Augustino
fuerit
aliquando
obiectum,
frustra
tradi
praecepta,
frustra
exhortationes
suscipi,
si
nihil
ad
bene
agendum
valeat
hominis
facultas.
Quasi
vero
non
hoc
clamitet
totus
liber.
Sed
ne
longiorem
probationem
texere
mihi
necesse
sit,
testes
sint
illae
ipsae
obiectiones,
quas
refert
:
quarum
prima
est
:
Ut
quid
nobis
praedicatur
atque
praecipitur,
ut
declinemus
a
malo,
et
faciamus
bonum,
si
hoc
non
agimus,
sed
id
velle
et
[pag.
151]
agere
Deus
operatur
in
nobis?
Altera:
Age
tamen,
praecipiant
qui
nobis
praesunt,
quid
facere
debeamus;
et
ut
faciamus,
orent
pro
nobis,
non
autem
corripiant
et
arguant,
si
non
fecerimus.
Nam
si
praeparatur
voluntas
a
Domino,
cur
me
corripis,
quum
vides
me
eius
praecepta
facere
nolle
?
et
non
potius
Deum
rogas,
ut
in
me
operetur
et
velle?
Tertia:
quum
non
omnibus
detur,
quid
corripimur,
arguimur,
reprehendimur,
accusamur?
Quid
facimus,
qui
non
accepimus?
Hae,
inquam,
et
similes
calumniae,
quas
illic
tractat,
quid
aliud
sunt,
quam
ad
ridendam
ac
traducendam
gratiae
praedicationem,
profana
impiorum
ludibria?
Sed
haec,
autore
Pighio,
ut
in
Augustinum
perperam
dicta
sunt,
ita
in
nos
recte
dicerentur.
Fac
ita
esse.
An
ideo
mentitus
sum
quum
dicerem,
illum
fuisse
talibus
calumniis
vexatum?
Fuerit
immerito.
Quid
hoc
ad
me?
De
facto
tantum
loquor.
Pighius
de
iure
mihi
facit
molestiam:
et
postea
altos
clamores
movet,
quasi
me
in
mendacio
deprehenderit.
Sic
sunt
omnes
meritoriae
linguae:
modo
meretricia
improbitate
ac
protervia
exsultent,
victoriam
tribus
triumphis
dignam
comparasse
se
putant.
Neque
unquam
pudoris
aut
ingenuitatis
micam
in
eo
reperias,
qui
ex
loquacitate
quaestum
facit.
Sed
videamus
iam,
quo
discrimine
nos
ab
Augustino
separet.
In
vos,
inquit,
qui
unius
divini
beneplaciti
esse
asseritis,
ut
pari
morbo
laborantibus
nobis
omnibus,
iis
quidem
medicam
manum
admoveat,
alios
praetermittat,
sinatque
in
sua
putredine
contabescere,
hoc
recte
diceretur:
stultum
esse
docere,
hortari,
reprehendere.
In
Augustinum
non
item,
qui
prorsus
diversum
sentit.
Quid
autem
Augustinus
contra?
Postquam
pravitatem
omnibus
ingenitam
esse
a
natura
docuit,
corripiatur,
inquit,3)
origo
damnabilis,
ut
ex
dolore
correptionis
voluntas
regenerationis
oriatur:
si
tamen
qui
corripitur,
filius
est
promissionis,
ut
strepitu
correptionis
forinsecus
insonante
atque
flagellante,
[pag.
152]
Deus
in
illo
intrinsecus
occulta
inspiratione
operetur
et
1)
Bern
scribit,
aleas.
2)
Cap.
6.
eiusdem
libri.
|