|
6:333
DE
LIBERO
ARBITRIO.
possit,
sive
non
possit.
Nam
si
potest,
praesens
voluntas
hoc
facit.
Si
non
potest,
praeterita
voluntas
hoc
fecit.
Subiicit
autem,
vitari
posse,
sed
non
ipsius
hominis
virtute;
non
quando
superba,
inquit,
laudatur
voluntas,
sed
quando
humilis
adiuvatur.
1)
Porro
horum
verborum
sensum
ab
initio
posuerat:
vitari
quidem
posse
peccatum,
sed
si
vitiata
natura
prius
sanetur.
Nunc
vero
sanam
non
esse,
aut
quia,
quod
faciendum
est,
caecitate
non
videt,
aut
infirmitate
non
implet.
Quid
his
clarius
desideres?
Verum
abunde
sibi
ad
victoriam
esse
putat
Pighius,
si
Augustini
titulum
quoquo
modo
nobis
opposuerit.
Quoniam
autem
eius
distinctionis
saepius
iam
meminimus,
quam
nos
inter
coactionem
et
necessitatem
statuimus,
unde
pendet
maiori
ex
parte
haec
quaestio,
eamque
non
nisi
obiter
attigimus,
paulo
diligentius,
nunc
excutienda
nobis
est.
Nam
et
quum
eam
Pighius
superiore
[pag.
140]
libro
improbaret
,
defensionem
in
hunc
locum
distulimus.
Negant
ergo
qui
liberum
arbitrium
contra
Dei
gratiam
tuentur,
peccatum
aut
virtutem
esse,
ubi
est
necessitas.
Kespondemus,
Deum
necessario
bonum
esse,
nihilo
tamen
minorem
ex
bonitate
laudem
consequi,
quia
non
nisi
bonus
esse
possit.
Rursus,
diabolum
necessario
malum
esse,
nihilo
tamen
minus
vitiosam
esse
eius
malitiam.
Neque
id
est
nostrum
commentum.
Sic
ante
nos
Augustinus,
sic
Bernardus
loquuti
sunt.
Quid
Pighius?
Deum
habere
separatam
a
creaturis
rationem.
Nam
quod
his
inest
ex
conditionis
necessitate,
non
ad
earum,
sed
Dei
laudem
pertinere,
ea
tantum
mereri
in
illis
laudem,
quae
sibi,
talentum
a
Deo
creditum
excolendo,
acquisierunt.
Huius
vero
aliam
esse
rationem,
ut
cuius
infinita
bonitas
referri
alio
non
potest.
Hoccine
est
subvertere
quod
dicimus?
Voluntarium
cum
necessario
minime
convenire,
extorquere
volunt
adversarii.
Nos
autem
utrumque
simul
congruere
in
Dei
bonitate
ostendimus.
Absurdum
esse
dicunt,
ut
vitio
aut
culpae
dentur
hominibus,
quae
sic
faciunt
ut
aliter
nequeant.
Nos
adducta
similitudine
absurditatem
hanc
diluimus.
Non
ratiocinamur,
bonos
ideo
aut
malos
necessario
esse
homines,
quia
necessario
bonus
sit
Deus,
sed
tantum
exemplo
indicamus,
non
adeo
a
ratione
dissentaneum
esse,
ut
laude
aut
vituperio
dignum
censeatur,
quod
tamen
necessarium
est.
Caeterum
quod
de
conditionis
necessitate
philosophatur
Pighius,
id
vero
prorsus
ab
instituto
est
extraneum.
Naturae,
quae
vocant,
aut
bona
aut
mala,
merito
nec
in
vitio
nec
in
virtute
ponuntur,
quando
eiusmodi
sunt,
ut
illib
tam
male
quam
bene
uti
possint
homines:≪voluntas
autem
bona,
et
quae
inde
oriuntur
actiones,
in
diverso
sunt
ordine.
Hoc
itaque
1)
Libro
de
perfectione
iust.
responsio
15.
|