|
6:316
berum
arbitrium,
quasi
pro
confesso
sumit;
et
id
postea,
tam
ex
praeceptis,
quam
aliis
rationibus
probat.
Faciam
hic,
quod
hactenus
solitus
sum.
Nemini
enim
alteri
aptius,
quam
Augustino
ipsi,
mandari
posse
has
partes
existimo,
ut
mentem
suam
interpretetur.
Quid
ergo
quum
homini
liberum
arbitrium
tribuit,
sub
hoc
nomine
[pag.
116]
comprehendat,
postea
definit
his
verbis:
Voluntas,
inquit,
in
homine
semper
est
libera
:
sed
non
semper
bona.
Aut
enim
a
iustitia
libera
est
quando
servit
peccato,
et
tunc
est
mala.
Aut
a
peccato
libera
est
quando
servit
iustitiae,
et
tunc
est
bona.
Gratia
vero
Dei
semper
est
bona,
quae
prius
mala
fuerat:
per
quam
etiam
fit,
ut
ipsa
bona
voluntas,
quae
iam
esse
coepit,
augeatur.
Habemus,
non
alia
causa
liberam
dici
voluntatem,
nisi
quia
spontaneo
movetur
affectu.
Pighius
autem
longe
aliud
requirit:
ut
i
scilicet
liberam
habeat
vel
boni
vel
mali
eligendi
I
facultatem.
Libera
est,
inquit
Augustinus,
quia
j
sponte
mala.
Pighius
liberam
esse
contendit,
quia
liberae
in
utramque
partem
electionis
sit
capax.
Vis
ergo
breviter
scire,
quo
sensu
liberum
arbitrium
cum
gratia
coniungat?
Tribus
verbis
tandem
in
fine
libri
respondet.
Quia
per
gratiam
non
tollitur
humana
voluntas,
sed
ex
mala
mutatur
in
bonam,
et
quum
bona
fuerit,
adiuvatur.
Iam
audis,
homini
quidem
natura
subesse
voluntatem,
sed
malam,
et
quae
bona
esse
per
se
nequeat,
nec
ad
bonum
aspirare:
gratia
autem
Dei
non
tolli,
ut
non
sit,
sed
corrigi
et
ex
mala
converti,
ut
bona
sit.
Non
vereor
ut
qui
librum
totum
diligenter
et
adhibito
iudicio
legerit,
dubitet
an
sententiam
secundum
me
ferre
debeat.
Quoniam
tamen
non
omnibus
vacat
legere,
pauca
eius
verba
inde
referam,
ex
quibus
fiat
perspicuum,
quantum
facultatis
concedat
humano,
quod
illic
defendit,
arbitrio.
Fingimur,
inquit,
id
est,
formamur
in
operibus
bonis,
quae
non
praeparavimus
ipsi,
sed
praeparavit
Deus,
ut
in
illis
ambulemus.
Quis
porro
sit
formandi
modus,
sequitur:
Quoniam
ipse
ut
velimus
operatur
incipiens,
qui
volentibus
cooperatur
perficiens.
Ut
ergo
velimus,
sine
nobis
operatur:
quum
autem
volumus,
et
sic
volumus
ut
faciamus,
nobiscum
cooperatur:
tamen
sme
illo,
vel
operante
ut
velimus,
vel
cooperante
quum
volumus,
ad
bona
pietatis
opera
nihil
valemus.
Sed
forte
[pag.
117]
praeparatur
aliquo
modo
ad
reeipiendajn
hanc
gratiam
hominis
voluntas.
Minime
vero,
inquit
ille:
numquid
enim
dicere
possumus,
bonae
voluntatis
meritum
in
homine
praecessisse,
ut
avelleretur
ab
eo
cor
lapideum?
quod
non
significat
nisi
durissimam
voluntatem,
et
adversus
Deum
omnino
inflexibile
est.
Ubi
autem
praecedit
bona
voluntas,
iam
non
est
utique
cor
lapideum.
At
voluntatem
forte
movet
eatenus
Dei
gratia,
ut
ad
bonum
duntaxat
flexilis
sit,
non
autem
efficacem
in
ea
affectum
excitat.
|