|
6:311
RESPONSIO
CONTRA
PIGHIUM
ipso
nihil
horum
[pag.
109J
habeat?
libi
in
re
optimus
nobis
consensus
est
cum
hoc
scriptore,
cur
ob
voculam
nos
in
certamen
committit
Pighius,
quasi
per
omnia
dissideremus?
Semper
me
dixisse
testis
est
mea
Institutio,
per
me
non
stare,
quin
liberum
hominis
arbitrium
vocetur,
modo
sana
verbi
definitio
nobis
constet.
Sic
vocat
Augustinus,
neque
in
eo
tam
proprium
sensum,
quam
receptam
consuetudinem
sequitur.
An
ob
hanc
causam
nobis
hunc
molestum
esse
decet?
Quod
ex
variis
Augustini
locis
colligamus,
nullas
eum
partes,
nullam
arbitrio
facultatem
tribuere:
in
eo
stupiditatem
oscitantiamque
nostram
mirari
satis
non
potest.
Af
quo
redit
quidquid
dicimus?
nisi
primum
quod
est,
aut
habet,
aut
potest
homo,
vanum
per
se
id
totum
et
inutile
e&se
ad
spiritualem
Dei
iustitiam,
nisi
Dei
gratia
in
bonum
dirigatur:
deinde,
voluntatem
hominis
per
se
malam
esse:
conversione
ergo
et
reparatione
opus
esse,
ut
bona
esse
incipiat:
ipsam
vero
gratiam,
non
instrumentum
modo
esse,
quo
adiuvetur
homo,
si
illi
manum
porrigere
libeat:
hoc
est,
non
tantum
offerre
facultatem
recipiendi
vel
respuendi
relicta
optione,
sed
mentem
gubernare,
ad
eligendum
quod
rectum
est,
voluntatem
quoque
ad
obtemperandum
movere
efficaciter,
conatum
excitare
et
promovere,
ad
ipsum
usque
operis
complementum.
Deinde,
non
sufficere,
si
semel
in
hominem
collata
fuerit,
nisi
perpetuo
tenore
eum
prosequatur.
Quid
autem
Augustinus?
Iam
quidem
multa
retulimus,
plura
quoque
posthac
referre
operae
pretium
erit:
ut
tamen
ab
illa
admiratione
paululum
se
recolligat
Pighius,
ex
uno
loco
breviter
hic
audiat
nihil
sibi
mirum
videri,
quod
non
ille
suffragio
suo
comprobet.
Sed
laborant,
inquit,
homines,
in
nostra
voluntate
invenire,
quid
boni
sit
nostrum,
quod
non
sit
ex
Deo:
et
quomodo
inveniri
possit,
ignoro.
Ratio:
nam
si
nobis
libera
quaedam
voluntas
ex
Deo
est,
quae
adhuc
potest
esse
vel
bona,
vel
mala,
bona
autem
voluntas
ex
nobis
est:
[pag.
110]
melius
est
id
quod
a
nobis,
quam
quod
ab
illo
habemus.
At
negat
Augustinus,l)
tam
gratiam
sine
libero
arbitrio,
quam
liberum
arbitrium
sine
gratia
sufficere.
Fateor,
sed
non
alio
sensu,
nisi
ut
Deum
in
homine,
non
sicut
in
lapide
operari
significet:
quando
in
eo
sit
voluntas,
ad
volendum
nata
et
disposita,
ut
loquuntur:
sed
voluntatem,
quae
naturae
vitio
prava
sit
et
contorta,
in
bonum
flectendo,
bonam
reddere.
Perinde
ergo
est,
ac
si
diceret,
bene
velle
non
posse
hommem,
nisi
ante
in
eo
sit
voluntas,
eaque
spontanea.
Hoc
quum
a
natura
habeat,
illud
a
gratia,
merito
dicit
Augustinus,
sine
libero
arbitrio
non
esse
locum
gratiae.
Quid
enim
valeat
apud
eum
liberi
arbitrii
1)
Lib.
2.
de
peccatorum
meritis
et
remissione.
|