|
6:294
dixerat,
nisi
dum
per
gratiam
liberatur.
Locus
autem
primus,
ex
secundo
adversus
Iulianum
libro,
ubi
servum
appellat,
sic
habet:
Hic
vultis
hominem
perfici;
atque
utinam
Dei
dono,
et
non
libero,
vel
potius
servo
voluntatis
arbitrio.
Et
hic
adhuc
oblatrabit
Pighius,
non
intelligere
me
quod
cito,
vel
truncata
verba
decerpere,
quae
Augustini
sensum
minime
explicent?
Atque
haec
quidem
testimonia
non
eo
consilio
adduxeram,
sicut
hic
nugator
fingit,
ut
de
tota
re
diiudicatio
ex
illis
fieret,
sed
tantum
ut
obiter
ostenderem
lectori,
quam
vim
habeat
epitheton
liberi,
quum
hominis
arbitrio
apud
Augustinum
tribuitur.
De
nomine
igitur
duntaxat
tracto:
hic
totam
rei
definitionem
me
in
pauculis
verbis
constituere
mentitur.
Antequam
vero
Augustinum
committere
nobiscum
in
certamen
incipiat:
considerandum
non
abs
re
admonet,
quibus
quidque
temporibus
scripserit.
Atque
ita
operum
eius,
quantum
ad
propositam
quaestionem,
tres
classes
facit.
Primam
iis
assignat,
quae
ante
exortam
[pag.
86]
Pelagii
haeresim
scripsit;
alteram
his,
quae
in
ipso
contentionis
fervore
edidit
contra
Pelagium
ipsum;
tertiam
iis,
quae
post
remissum
ac
sedatum
calorem
composuit.
Hanc
distributionem
ego
quoque
libenter
recipio:
nisi
quod
censuram
illam,
quam
continuo
subiungit,
veram
esse
non
concedo.
*
Nam
quia
Augustinum
in
toto
illo
secundo
librorum
ordine
sibi
parum
esse
propitium
novit,
ut
illis
fidem
abroget,
vel
saltem
autoritatem
deroget,
sapere
conflictationis
ardorem
dicit.
Nudam
igitur
veritatis
explicationem
ex
aliis
posterioribus
melius
sumi,
in
quibus
composito
et
pacato
animo
rem
ipsam
distinctius
tradiderit.
Ego
vero
ut
minime
detrecto,
litem
ex
his
posterioribus
libris,
si
opus
sit,
dirimi,
ita
sic
pugnandi
cupiditate
incaluisse
Augustinum
in
aliis
nego,
quin
liquidam
et
distinctam
veri
expositionem
semper
retinuerit.
Non
enim
iuvenis
erat,
sicuti
quum
adversus
Manichaeos
scriberet:
deinde
quum
diligenter
multis
locis
retractaverit
suum
in
praedicando
libero
arbitrio
excessum,
nusquam
nimis
se
illud
extenuasse
meminit,
quo
satis
non
aliter
se
post
finem
certaminis
sentire,
quam
tunc
quum
scriberet,
indicavit.
Post
hoc
prooemium,
audiamus
quale
primae
classis
initium
faciat.
Libro,
inquit,
secundo,
quem
de
libero
arbitrio
inscripsit
contra
Manichaeos,
liberam
homini
voluntatem
necessario
datam
affirmat,
idque
in
eum
finem
ut
recte
viveret.
Hac
negata,
divini
iudicii
tolli
aequitatem.
Ac
ne
cavillemur,
de
libertate
hoc
debere
intelligi
quae
detur
nobis
per
gratiam,
occupatione
utitur.
Quasi
vero
periculum
sit
ne
subterfugia,
velut
deprehensi,
quaeritemus:
quum
Augustinus
ipse
suis
verbis
Pighii
obiectionem
non
tantum
solvat,
sed
frivolam
et
evanidam
demonstret,
libro
Retractationum
primo,
ca-
19*
|