20:293  293  1564  APRIL.  294  rum  aiunt  Sabaudum  cum  uxore,3)  cuius  filium  iam  circiter  tertium  annum  ingressum  Hex  sit  ad  baptismum  oblaturus.  Nec  dubito  quin  hanc  occasionem  ipse  libenter  ad  vicinos  nostros  perterrefaciendos  captant.  Sed  vincet  Dominus  in  quo  speramus.  Audivimus  mira  et  plane  portentosa  ab  ipsius  legatis  passim  spargi,  quae  ut  spero  vel  sponte  evanescent.  Caeterum  quod  ad  Calvini  nostri  valetudinem  attinet,  accepisti  nuper  eius  literas,  quae  multum  vereor  ut  sint  postremae.  Crescit  enim  magis  ac  magis  caiculi  cruciatus  cum  aliis  variis  et  contrariis  doloribus  coniunctus.  Corpusculum  autem  ita  est  penitus  exhaustum  ut  nullius  etiam  remedii  sit  capax.  Hinc  potes  satis  intelligere,  mi  pater,  quo  in  moerore  omnes  hic  versemur,  quum  praesertim  nullum  gravius  vulnus  accipere  posse  videamur,  quam  si  in  media  tempestate,  eaque  gravissima,  cogatur  haec  navicula  tali  tantoque  gubernatore  destituta  fluctuare.  Neque  vero  dubitamus  quin  huius  doloris  sitis  et  vos  istic  participes  pro  mutua  nostra  caritate  et  privata  etiam  vestra  in  illum  benevolentia.  Adsit  igitur  nobis  Dominus,  et  si  iam  constituit  fidelem  suum  servum  ad  se  revocare,  nos  tamen  non  deserat,  sed  potius  reficiat  et  soletur,  tantisper  dum  et  nos  peracto  cursu  in  quietem  illam  sempiternam  colligamur.  Caeterum  idem  hic  noster,  qui  tibi  has  literas  reddidit,  quum  istuc  se  proficisci  ob  eam  etiam  causam  diceret  ut,  quoniam  ecclesia  Italica  nullum  istic  pastorem  habet  nec  videtur  etiam  habitura,  sororem  suam  huc  reducat,  rogavit  D.  Calvinum  et  me  ut  aliquid  ad  te  de  ea  scriberemus,  quoniam  veretur  ne  non  satis  facile  id  possit  a  filiolae  Martyris4)  nostri  tutoribus  impetrari.  Nos  vero  id  tantum  a  vobis  ipsius  rogatu  petimus,  ut  re  considerata  et  quod  sine  pupiilae  fraude  fiat,  quod  aequum  esse  videbitur,  a  vobis  sinatis  impetrari.  Bene  vale,  mi  pater,  cum  symmystis  omnibus,  ramee  devant  leurs  maisons,  Mad  de  Vandoame  (Jeanne  d9  AU  bret)  qu'est  maintenant  en  court  en  feit  plaincte  a.  la  Royne,  luy  remonstrant  que  c'estoit  contrevenir  a  l'Bdict  de  pacification  et  que  l'on  ne  devoit  forcer  personne  de  sa  conscience.  A  l'arrivee  de  ladicte  dame  a  Mascon  elle  dit  aux  Huguenotz  que  pendant  sa  demeure  ilz  pourroient  aller  a  la  presche  en  sa  maison,  car  elle  avoit  huict  bons  ministres.  Mais  le  Roy  luy  envoya  defendre  de  plus  le  faire  .  .  .  .  combien  ie  pense  qu'elle  ne  laisse  pas  de  le  faire  secretement.  Incontinent  qu'elle  fut  arrivee  a  Lyon,  que  fut  avant  l'arrivee  du  Roy,  elle  alla  au  presche  en  leur  temple  qu'ilz  font  edifier  sur  les  Fossez  en  ung  lieu  dit  les  Terraulx  etc.  (Ant.  Sarron  secretaire  de  Chantonnay,  Lyon  16.  Juin.  Mem.  de  Conde  IL  201.)  3)  Mr.  le  duc  de  Savoye  et  Mad.  sa  femme  seront  icy  (a  Lyon)  dans  trois  iours  avecq  grande  et  belle  compaignie.  (Mem.  de  Conde  IL  204.)  4)  Vermilius  orbus  mortuus  erat,  sed  nata  est  ei  filia  posthuma  Maria,  pridie  Nonas  Martias  1563.  (Schmidt  290  not)