44:29  29  CAPUT  H.  30  nare,  ut  manus  suas  ab  illis  abstineat.  Quo  igitur  asperior  est  Deus,  dum  obiurgat  nos  et  producit  in  medium  peccata  nostra,  et  iram  suam  nobis  proponit,  eo  clarius  testatur  quantopere  pretiosa  sit  ei  et  cara  salus  nostra.  ISTam  dum  videt  nos  ruere  quasi  praecipites  ad  interitum,  revocat  minis  et  obiurgationibus.  Ergo  quoties  vehementius  nos  verbo  suo  Deus  accusat,  sciamus  fore  exorabilem,  si  vera  resipiscentia  tacti  confugiamus  ad  eius  misericordiam.  Nam  hic  etiam  omnium  reprehensionum  et  minarum  est  finis.  Sequitur  ergo  tempestiva  exhortatio,  postquam  disseruit  propheta  de  gravitate  vindictae  Dei,  Colligite  vos,  colligite,  inquit  gens  non  amabilis.  Alii  vertunt,  Disquirite  intra  vos,  disquirite:  et  variant  interpretes  in  radice  verbi:  quia  alii  a  tcwp,  alii  a  tinp  deducunt:  nisi  quod  potius  alii  derivant  verbum  ex  nomine  iyp,  quod  significat  paleam.  Sed  quidquid  sit,  ego  existimo  hunc  esse  genuinum  prophetae  sensum:  Colligite,  vos,  colligite:  primum  ratio  grammaticae  hoc  postulat  et  qui  vertunt,  Disquirite  vos,  non  video  cur  declinent  a  significatione  communi  et  recepta,  nisi  quia  putarunt  non  quadrare  contextui  congregandi  verbum:  atqui  optime  quadrat.  Alii  etiam  subtilius  vertunt:  Colligite  paleas,  colligite  paleas,  quasi  rideret  propheta  ventosam  confidentiam  sui  populi.  Sed  quemadmodum  iam  attigi,  non  dubito  quin  hic  remedium  ostendat,  quo  antevertat  iudicium  Dei,  quod  nuper  illis  minatus  est.  Comparat  autem  eos  paleis,  quemadmodum  sequitur  proximo  versu.  Sed  ostendit  adhuc  illis  tempus  dari  poenitentiae,  ut  se  ipsos  colligant  ne  dissipentur,  quasi  diceret  :  Instat  dies  vestrae  dissipationis  :  tunc  evanescetis  veluti  quisquiliae  :  neque  enim  stabitis  ad  flatum  irae  Dei.  Iam  vero  dum  adhuc  retinet  se  ipsum  Deus,  vel  non  exserit  nranum  suam  ad  vos  perdendos,  colligite  vos,  ne  sitis  similes  paleis.  Duae  igitur  sunt  partes  huius  sententiae:  prior  est,  si  pergant  Iudaei  abuti  suo  more  Dei  tolerantia,  fore  similes  paleis,  quia  momento  eos  disperget  vindicta  Dei.  Sed  interea  admonet  propheta  adhuc  illis  dari  opportunum  resipiscendi  tempus:  quia  si  se  ipsos  ultro  colligant  Deus  illis  parcet.  Antequam  ergo  veniat  dies  irae  Dominis  colligite  vos  ipsos,  inquit.  Ratio  autem  collectionis  est,  ubi  non  evanescunt  homines  in  suis  stultis  confidentes,  vel  non  luxuriant  in  suis  cupiditatibus.  Quantisper  enim  homines  vel  laxant  sibi  fraenum  ad  licentiam  peccandi,  et  ita  vagantur  in  pravis  suis  cupiditatibus,  vel  hinc  inde  accersunt  sibi  vanas  fiducias:  se  ipsos  exponunt  dissipationi.  Hortatur  ergo  eos  propheta,  ut  in  se  ipsos  descendant,  ut  se  colligant,  et  quasi  contrahant,  ne  similes  sint  paleis.  Colligite  ergo  vos,  et  colligite,  gens  non  amabilis.  Alii  active  accipiunt  participium  fjDDJ  :  quasi  diceret  propheta,  Iudaeos  carere  omni  affectu,  et  quasi  obdu-