25:279  279  REDITUS  AD  HISTORIAM.  280  (Psal.  116,  10):  et  eorum  sensus  illuminavit  Deus  antequam  linguas  regeret.  Diversa  autem  fuit  ratio  Balaam:  qui  mente  alienatus  voces  ori  suo  inditas  reddidit.  7.  Assumpsit  parabolam.  Nomen  bwft  graves  omnes  et  memorabiles  sententias  significat,  praesertim  ubi  accedit  verborum  splendor.  Sensus  ergo  est:  Balaam  magnifice  et  non  vulgari  modo  aggressum  fuisse  loqui.  Nec  dubium  est  quin  splendido  genere  dicendi  attentum  reddiderit  Balac  secreto  Dei  instinctu  :  ut  miser  ille  agnosceret  Balaam  non  humano  more  iam  loqui,  sed  divinum  aliquid  spirare,  ut  oraculo  magis  vulneraretur  eius  animus.  Summa  autem  huc  tendit,  non  perverse  modo  et  stulte  Balac  cepisse  consilium  de  maledicendo  populo,  sed  quidquid  tentavit  vanum  fore  et  inutile,  quoniam  Deo  repugnet.  Interea  se  potentia  illa  abdicat,  qua  ipsum  excellere  persuasus  fuerat  Balac.  Verba  enim  eius  prius  retulit  Moses:  Scio  maledictum  fore  cui  tu  maledixeris  :  ac  si  translata  in  eum  esset  Dei  virtus,  ut  eum  pro  libidine  huc  illuc  versaret.  Quid  autem  id  aliud  erat  quam  Deo  abrogare  suum  imperium?  Hoc  igitur  abominabile  figmentum  refellitur  ore  Balaam,  dum  uni  Deo  ius  benedicendi  asserit.  Quomodo,  inquit,  maledicerem  nisi  mandato  Dei?  non  quod  semper  Deus  compescat  impios,  ne  quid  eius  veritati  adversum  pronuncient.  Scimus  enim  ipsos  saepe  futiliter  garrire,  plenis  buccis  evomere  blasphemias,  lucem  obtenebrare  suis  mendaciis,  et  conari  quantum  in  ipsis  est,  evertere  Dei  fidem.  Sed  quoniam  alia  ipsi  Balaam  persona  imposita  erat,  ut  scilicet  oraculum  recitaret  a  Deo  sibi  dictatum,  fatetur  linguam  suam  fraenatam  esse,  ne  vel  syllabam  unam  pronunciet  Dei  iniussu.  Porro  quoniam  Syriae  fit  mentio,  putarunt  quidam  e  Mesopotamia  Balaam  fuisse  accersitum:  et  errori  inductus  fuit  color,  quod  a  Chaldaeis  ars  divinandi  fluxerit.  Verum  (ut  ante  dictum  fuit)  credibile  non  est  famam  hominis  tam  longe  sparsam  fuisse  :  deinde  quomodo  exiguo  tempore  quo  populus  illic  quievit,  bis  missa  fuisset  legatio  in  terram  loginquam?  nam  ad  minimum  circumacti  fuissent  sex  menses.  Ad  haec  paulo  post  videbimus  occisum  inter  Madianitas  fuisse.  Optime  vero  quadrat,  regionem  illam  comprehendi  sub  Aram,  vel  Syriae  nomine,  quam  profani  quoque  scriptores  contiguam  Arabiae  faciunt,  versus  mare  rubrum.  Iam  vero  quia  respectu  terrae  Moab  orientalis  erat  terra  Madian,  deinde  excelsa,  et  montuosa,  recte  additur,  vocatum  fuisse  e  montibus  orientis:  atque  hoc  modo  designat  locum  Moabitis  cognitum  propter  viciniam.  9.  Siquidem  de  vertice,  QSensus  est,  nisi  fallor,  quamvis  procul  inspexerit  pupulum,  ut  eius  potentiam  ex  superiore  et  tam  remoto  loco  agnoscere  non  posset,  sibi  tamen  portendi  aliquid  magnum  et  formidabile.  Propior  intuitus  metum  incutere  so-