30:226 tur. Nam ipsius quidem bonitas usque ad ipsas bestias pertingit : et solem suum oriri etiam super improbos facit: et increduli bonis ipsius nutriuntur, et virtute ipsius conservantur. Sed speciale est filiorum Dei privilegium et particularis gratia; et paternus amor prae dilectione qua reliquam mundi partem complectitur. Quamobrem magnifacere bonitatem illam debemus, et dignis laudibus efferre: certo persuasi fore irritos rerum omnium creatarum adversum noe conatus, et pro vanis et inanibus rebus habeamus despiciamusque quidquid adversum nos insurrexerit; quandoquidem Deo placuit nos a reliquo mundo eximere: suamque ecclesiam tueri, et quidem extraordinariis mediis vult: quod nos multiplex experientia satis superque docuit. Pergamus ad reliqua Goliathumque vicissim adversum Davidem gradientem inspiciamus. Itaque Goliathus arroganter et fastuose adversus illum progressus despexit, quod non esset eiusdem cum ipso qualitatis: et istis verbis conqueritur: Numquid ego canis sum, quod tu venis ad me cum baculo? Davidem ludibrio habuit quod cum baculo pastorali seu pedo progrederetur, tanquam adversus canem, et ita ex iracundia infit: Veni ad me, et dabo carnes tuas volatilibus coeli et bestiis terrae. Cui David respondens ait: Tu venis ad me cum gladio, et hasta, et clypeo: ego autem venio ad te in nomine Domini exercituum, Dei agminum Israel, cui exprobrasti. Quasi dicat, Deus ille Israel est in quo totius populi sita est virtus. Tu hanc virtutem contempsisti et ludibrio habuisti: quare ipse senties Dei auxilium adversum te. Hinc fit magis conspicuum quod iam ante attigi, Deum voluisse populum suum tunc servare modo quodam extraordinario, et hominum sententia plane ridiculo: ut liberationis laus omnis Deo soli tribueretur: quod homines proclives sint in Dei contemptum, et debito ipsum honore frustrentur. Interim vero Deus suos nostrosque hostes excaecat, quum debilitatem nostram intuentur, et iam paratum suis faucibus bolum arbitrantur, ideoque superbia maxime efferuntur, quae interitum et ruinam ipsorum accelerat. Duobus igitur modis patefit Dei potestas et bonitas, quum nos omnibus humanis praesidiis nudatos adiuvat. Nam ex parte hostes nostros confusioni exponit: ex altera vero nos ad se invitat et allicit, ut ipsius tutelae et protectioni nos totos committamus: et praeparat etiam ut nostrae salutis gratias ipsi agamus. Increduli vero sane semper arrogantia turgent: nihil enim magis deiicit hominem quam vera fides et Dei cognitio. Nam omnibus hominibus natura vitium est insitum superbia, et eminendi super alios cupiditas: ut sit accidens inseparabile ab hominum natura superbia, arrogantia et temeritas: adeo quidem ut vel in intimis medullis resideat. Nihil autem magis ad veram humilitatem 15