30:198  Deo  et  proximis  devinctum  agnoscit  Si  quis  igitur  in  summam  dignitatem  aliquam  evectus  non  insolescit  neque  arrogantia  tumet,  sed  in  ea  se  modestia  continet,  ne  alios  contemnat,  et  suae  conditionis  meminerit,  laudabilis  sane  virtus  etiam  est.  Tertia  quaedam  ad  istas  accedit  virtus  longe  illis  superior,  quum  nulli  honores,  nulla  dignitas  hominem  a  sobrietate  et  modestia  potest  dimovere:  sed  potius  ex  illis  agnoscit,  se  a  Deo  in  eam  dignitatem  evectum  explorari  et  ad  modestiam  erudiri  :  ac  proinde  si  de  dignitate  deiici  et  parvum  fieri  contigerit,  sua  conditione  gaudet,  et  pristinam  dignitatem  facile  obliviscitur.  Profecto  si  quis  aequo  animo  tantam  mutationem  ferre  didicit,  ut  licet  in  autoritate  collocatus  tamen  modestiam  colat,  et  si  abiectam  conditionem  vitae  ingressus  sit  non  aegre  ferat:  sed  quaecunque  vitae  ratio  fuerit,  sive  dives,  pauperis  animum  retineat,  sive  pauper,  ne  opes  affectet,  et  quaecunque  mutatio  contingat,  patienter  casus  omnes  ferat,  magnum  illum  ego  virum,  et  insignibus  virtutibus  eximium  iudico.  Hanc  virtutem  coluisse  Davidem  ex  hoc  loco  fit  conspicuum,  ubi  audimus  ipsum  postquam  factus  fuisset  Saulis  armiger,  et  in  gratia  esset  apud  Saulem,  reversum  tamen  in  domum  paternam  et  ad  ovium  pascua,  et  rusticam  vitam  egisse.  Nullae  illum  sane  delitiae  aulicae,  nulla  pompa  retinuit  quin  ad  ovium  septa  reverteretur,  quasi  nunquam  ab  illis  reeessisset.  Certum  est  enim  quae  hoc  loco  recensentur  contigisse  ex  quo  David  in  Saulis  aulam  advocatus  fuerat,  et  gratia  multum  apud  proceres  valebat.  Fidem  huius  rei  faciunt  expressa  textus  verba,  quibus  dicitur  David  a  Saule  abiisse,  et  reversus  esse  ad  pascendas  oves:  et  deinceps  etiam  videbimus  illum  fuisse  istius  dignitatis  participem.  Nam  si  antequam  in  regiam  aulam  vocatus  fuisset,  Groliathum  ad  certamen  provocasset  et  superasset,  quaerentibus  servis  Saulis  quendam  qui  coram  ipso,  quum  a  spiritu  malo  vexaretur,  citharam  pulsaret,  et  David  vocatus  esset,  nonne  ex  signis  istis  fuisset  agnitus,  eum  nimirum  esse  invenem  illum  qui  Goliathum  gigantem  singulari  certamine  vicisset?  Sed  quum  primum  ad  Saulem  venit,  tanquam  ignotus  et  nunquam  antea  visus  est  adductus.  Verum  tamen  quaedam  hic  oritur  non  parva  difficultas.  Nam  paulo  post  videbimus  Saulem  de  Davide,  quum  se  ad  singulare  certamen  offerret,  inquisivisse  quis  esset,  quasi  nunquam  eum  antea  conspexisset:  et  a  victoria  reversum  quaesivisse  ex  Abnero,  unde  cernis  adolescens  ille  duceret,  quasi  nulla  unquam  de  ipso  apud  regem  facta  esset  mentio.  Verum  ex  eo  fit  conspicuum  Saulem  non  modo  perturbata  mente  fuisse,  sed  etiam  stupida  et  hebeti  :  et  a  Deo  sic  in  reprobum  sensum  fuisse  coniectum,  ut  ne  inter  homines  quidem  discerneret  eos  quorum  utebatur  ordinario  ministerio.  Caeterum  Davidem  13*