30:188  aquarum  decursus  regit  et  moderatur,  ita  regum  et  principum  corda  movet,  quae  licet  videantur  summis  fluminibus  vel  mari  magno  simillima:  Deus  tamen  vel  immota  facit,  vel  in  hanc  aut  illam  partem  inflectit.  Conspicuum  istud  est  exemplo  Saulis,  apud  quem  David  educatur,  ipsi  regi  dum  malo  spiritu  affligeretur  solatium  cantu  citharae  adferens  :  et  ita  fit  ipsius  virtus  et  prudentia  omnibus  conspicua,  ut  ita  paulatim  ad  hominum  aures  ipsius  fama  perveniat,  et  gratiam  illorum  sibi  conciliet.  Nihilominus  tamen  hominum  malitia  magnopere  Davidem  exercuit.  Nam  etsi  Deus  illum  istis  virtutibus  commendasset,  et  autoritatem  illi  conciliasset,  et  iam  in  possessionem  regni  missurus  esset,  tamen  diu  cum  multis  difficultatibus  est  luctatus,  adeo  ut  pater,  fratres,  cognati,  propinqui  sint  illi  adversati,  aut,  si  non  adversari,  non  ausi  auxilium  illi  ferre,  sed  dissimulare  et  rebus  adversis  illum  deserere  coacti  sint.  Atqui  Deus  cius  virtutem  multib  egregiis  factis  manifestam  fecerat,  eique  satis  magnam  autoritatem  conciliaverat,  non  tantum  verbis,  sed  multis  etiam  egregie  factis.  Sane:  sed  ea  est  hominum  malitia  et  perversitas,  sicut  ante  dixi,  ut  Dei  dona  flocci  faciant,  et  pedibus  conculcent:  et  cuius  immensam  bonitatem  et  meram  liberalitatem  adorare  debebant,  miris  modis  contemnant.  Nos  vero  si  quibus  bene  fecerimus  a  Deo  acceptis  donis,  et  tamen  nullam  gratiam  retulerimus,  sed  potius  ii,  in  quos  benefici  fuerimus,  iniurias  pro  benefactis  referant,  discamus  Deum  velle  nos  in  hac  parte  humiliari  et  modestiam  discere,  et  in  ipso  solo  conquiescere.  Davidi  istud  contigisse  videmus,  quem  Deus  regiis  virtutibus  ornavit,  et  in  dignitatis  regiae  spem  in  aula  regis  educari  voluit,  licet  nullis  titulis,  nullis  insignibus  conspicuum.  Sane  multos  hodie  videas  magnis  et  insignibus  titulis  gloriari,  sed  sine  virtute  tamen.  Nam  alius  rex  Hierosolymorum,  alius  Cypri,  alius  alterius  cuiuslibet  regni  vocabitur:  qui  sane  tituli  sunt  insignes,  sed  sine  re.  Cur  non  enim  regna  quorum  titulis  gloriantur  reposcunt?  Contra  David,  etsi  vilem  et  abiectam  vitae  conditionem  initio  sortitus,  nullis  clarus,  nisi  opilionis,  titulis  :  virtutibus  tamen  summis  claruit,  ut  omnibus  fuerit  admirationi,  licet  pauci  virtutes  illas  in  ipso  agnoscerent  et  laudarent  :  neque  tamen  ideo  maiores  animos  sumpsit,  aut  quidquam  est  aggressus,  etsi  iam  rex  fuisset  a  Domino  designatus.  Quare  pro  inanibus  illis  titulis  quibus  plerique  gloriantur  Dei  gratiam  magis  expetamus,  ut  re  ipsa  testatum  faciat  donorum  in  nos  effusione,  nos  illi  gratos  et  acceptos  esse  et  ad  munus  ad  quod  ipsi  placuit  vocatos.  Sequitur  deinceps  renovatum  bellum  a  Philistaeis  adversus  Israelitas,  quos  illi  ultro,  non  lacessiti  neque  provocati,  aggressi  sunt:  et  in  tribum  Iuda  impetum  fecerunt,  in  eaque  castrametati  sunt.