44:145  145  CAPUT  I.  146  quod  Deus  iratus  sit  quietis  gentibus.  Non  supervacua  est  repetitio  quum  dicit  gentes  esse  quietas:  alii  vertunt  opulentas:  sed  non  tam  proprie:  et  diximus  antea  conquestum  fuisse  angelum,  quod  toto  orbe  pacato  Deus  solam  ecclesiam  affligeret  duriter.  Hic  ergo  anticipat  Deus  tentationem  quae  turbare,  imo  labefactare  alioqui  poterat  pias  mentes,  quum  dicit,  Verum  quidem  est,  gentes  esse  quietas  in  circuitu,  et  nihil  esse  illis  molestiae,  nullum  esse  hostem,  nullis  incommodis  esse  obnoxias:  hoc  quidem  verum  est,  sed  quia  ego  irascor,  me  adverso  et  infenso,  maledicta  est  ipsorum  felicitas.  Deus  ergo  hic  attollit  piorum  sensus,  ut  agnoscant  felicitatem  esse  in  sola  eius  gratia:  quoties  autem  iratus  est  vel  infensus,  utcunque  existiment  homines  se  beatos  esse,  ac  sibi  placeant  in  sorte  sua  et  glorientur:  tamen  esse  miserrimos.  Nam  omnis  felicitas  exitialis  est,  ubi  non  manat  ex  fonte  gratuiti  amoris  Dei:  denique  ubi  Deus  non  est  pater,  quo  magis  affluimus  omni  genere  bonorum,  eo  profundius  demersi  sumus  in  omnes  miserias.  Hic  ergo  sensus  est,  quum  dicit  Deum  iratum  esse  gentibus  quietis.  Quis  ergo  usus  est  huius  doctrinae?  oportuit  tunc  Iudaeos,  etamsi  conditio  ipsorum  valde  pro  sensu  communi  aspera  esset,  tamen  acquiescere  in  amore  Dei,  quia  scirent  ipsum  esse  sibi  patrem:  deinde  quamvis  hostes  suos  cernerent  beatos,  non  tamen  aliter  sentire,  quam  totam  eorum  felicitatem  esse  maledictam.  Sic  etiam  praecipit  Psalmus  trigesimus  septimus,  ne  fideles  invideant  incredulis,  dum  vident  eos  florere  opibus  et  in  suis  delitiis  volutari,  quia  scilicet  respicere  ad  exitum  oportet.  Ergo  discamus  attollere  sensus  nostros  ad  arcanum  Dei  amorem,  ubi  asperius  nos  tractat:  et  contenti  simus  eius  verbo,  quia  illic  indubium  habemus  testimonium  gratiae  ipsius:  deinde  ne  aemulemur  hostes  nostros  et  omnes  reprobos,  utcunque  totus  mundus  illis  applaudat,  et  ipsi  etiam  luxurientur  in  suis  bonis,  quia  scimus  Deum  illis  esse  adversum.  Sequitur  etiam  ratio,  quod  Deus  iratus  fuerit  parum,  et  illi  adiuverint  in  malum,  hoc  est  modum  excesserint.  Summa  est,  repositam  esse  mercedem  crudelitatis  omnibus  hostibus  ecclesiae  quia  sine  modo  exercuerint  saevitiem,  quum  tamen  Deus  leniter  ac  paterno  more  castigare  vellet  filios  suos.  Sed  primo  hic  quaeritur,  quomodo  Deus  pronuntiet  se  parum  iratum  fuisse  populo  suo,  quum  tamen  inexorabile  fuerit  eius  iudicium,  sicuti  pronuntiat  per  servos  suos,  Quisquis  evaserit  a  fame  cadet  in  gladium,  quisquis  effugerit  a  gladio  occurret  vel  incidet  in  bestias  sylvestres.  Et  multis  locis  idem  inculcat,  nempe  nullam  fore  spem  veniae  populo,  donec  totus  intereat,  hoc  est  corpus  ipsum:  etiamsi  Noe,  Daniel  et  Iob,  inquit,  essent  in  hac  urbe  liberabunt  quidem  animas  suas:  sed  non  exaudiam  preces  eorum  pro  hoc  desperato  populo.  Calvini  opera.  Vol  XLIV.