44:129  129  CAPUT  I.  130  tiam  ex  Paulo,  metuendum  esse  Dei  iudicium  quod  -exercet  contra  incredulos.  Sequitur  ergo  nimis  stupidum  esse  nostrum  torporem,  nisi  penitus  afficimur  quum  Deus  propria  experientia  nos  docet,  vel  saltem  domestica  exempla  nobis  proponit,  quemadmodum  si  poenam  exigat  de  patribus  nostris,  ei  aliis  qui  nobis  coniuncti  sunt:  quia  haec  docendi  ratio  longe  familiarior  est.  Quum  autem  dicit  propheta,  Revertimini  ad  nie,  et  revertar  ad  vos,  intelligit,  quemadmodum  nuper  docui,  etiamsi  Deus  occurrat  peccatoribus,  et  quasi  extensis  brachiis  eos  amplecti  paratus  sit,  tamen  non  posse  gratiam  eius  pervenire  ad  eos  quibus  offertur,  nisi  adducat  ipsos  vicissim  verus  poenitentiae  sensus  ad  Deum.  Denique  significat  propheta  quamvis  ab  exsiiio  reversi  sint,  tamen  non  esse  sperandum  diuturnum  statum  nisi  conversi  fuerint  ex  animo:  quia  si  patres  suos  imitentur,  Deus  in  promptu  habet  longe  graviora  flagella  quibus  eos  castiget:  deinde  possint  statim  rursum  eiici  in  exsilium.  Ergo  in  summa  admonet,  si  velint  frui  incomparabili  illo  beneficio  quo  dignatus  fuerat  ipsos  Deus,  ut  serio  ad  ipsum-  se  convertant.  Quamvis  ergo  ad  ipsos  iam  ex  parte  reversus  esset  Deus,  hoc  est,  re  ipsa  testatus  esset  se  placatum  ��sse  ac  propitium:  tamen  multis  etiam  signis  ostendere  coeperat  se  rursus  fuisse  offensum  ipsis:  quoniam  vel  aestu  exaruerant  fruges,  vel  grandine  fuerant  percussae,  ut  alibi  vidimus,  ita  ut  iam  multis  annis  et  penuria  et  aliis  incommodis  laborarent.  Deus  ergo  non  ita  illis  benedicebat,  ut  possent  omnibus  numeris  apprehendere  paternum  eius  favorem.  Haec  ratio  est  cur  dicat  propheta,  Ego  revertar  ad  vos,  ubi  reversi  ad  me  fueritis.  Nunc  tenemus  prophetae  consilium,  nempe  etiamsi  Deus  populum  suum  liberasset,  metuendum  tamen  esse  ne  statim  excandesceret  contra  ingratos  et  impios.  Deinde  in  media  gratia  debebant  sentire  Deum  adhuc  sibi  esse  offensum.  Ideo  brevibus  docet  propheta,  non  mirum  esse  si  minus  humaniter  ipsos  tractet  Dominus,  quia  non  dant  locum  eius  gratiae,  ��ed  provocant  iram  eius  quemadmodum  patres:  quia  scilicet  non  resipiscunt  ex  animo.  Quod  autem  papistae  hunc  locum  pro  defensione  liberi  arbitrii  arripiunt,  nimis  puerile  cavillum  est.  Nam  illis  conversio  Dei  idem  valet  ac  conversio  hominum,  quasi  Deus  promitteret  gratiam  spiritus  sui  adiutricem,  si  homines  praeveniant.  Fingunt  igitur  liberum  arbitrium  praeire:  deinde  subsequi  auxilium  spiritus  sancti.  Sed  illud  nimis  crassum  est  atque  absurdum.  Propheta  enim  Deum  ad  Iudaeos  rediturum  intelligit:  quia  omni  ex  parte  ostendet  se  illis  esse  patrem,  ubi  vicissim  ostenderint  se  morigeros  et  obsequentes  filios.  Tenendum  igitur  est,  Deum  hic  non  promittere  auxilium  spiritus,  quod  adiuvet  liberum  arbitrium,  et  concurrat  cum  voluntate  hominis,  quemadmodum  fingunt  stulti  isti  et  Calvini  opera.  Vol,  XLIV.