44:128  nempe  ut  posteri  sibi  caveant,  quia  saltem  locum  habere  debet  vulgare  illud  proverbium,  stultos  accepto  malo  sapere.  Nam  ubi  est  vera  docilitas,  statim  ad  nutum  Dei  attenti  sunt  homines:  quod  si  segnes  sint  ac  ignavi,  saltem  dum  feriuntur,  mirum  est  nisi  ictus  quos  sentiunt  illis  torporis  partem  excutiant.  Ergo  propheta  postquam  de  poenis  quas  Deus  inflixerat  loquutus  est,  hortatur  ad  poenitentiam  Iudaeos.  Quanquam  notandum  est,  non  simpliciter  prophetam  nostrum  disserere  de  poenitentia,  sed  simul  etiam  ostendere  quaenam  vera  sit  natura  eius,  ne  scilicet  Iudaei  studeant  defunctorie  placare  Deum,  ut  fieri  solet,  sed  sincere  resipiscant:  quia  dicit,  'Revertimini  ad  me,  et  ego  revertar  ad  vos.  Non  est  autem  hoc  supervacuum,  si  reputamus  quales  sibi  blanditias  fecerint  Iudaei  statim  post  reditum.  Vidimus  eos  fuisse  implicitos  privatis  suis  negotiis,  ut  templum  Dei  maneret  desertum  :  scimus  etiam  quid  referat  sacra  historia,  nempe  duxisse  uxores  alienigenas:  deinde  grassata  fuisse  multa  inquinamenta,  ut  fere  sepulta  esset  apud  ipsos  religio.  Retinebant  quidem  Dei  nomen,  sed  impietas  eorum  claris  signis  sese  prodebat.  Ergo  nihil  mirum  si  propheta  hic  acriter  eos  ad  poenitentiam  stimulet.  Interea  notandum  est  non  posse  nos  frui  Dei  beneficiis,  etiam  dum  sese  humaniter  reconciliat,  nisi  ex  animo  resipiscimus.  Utcunque  ergo  blande  ad  se  nos  Deus  invitet,  paratus  sit  remittere  peccata,  non  tamen  possumus  amplecti  oblatam  eius  gratiam,  nisi  peccata  nobis  displiceant:  quia  non  desinet  Deus  esse  iudex  noster,  nisi  praeveniamus  ipsi,  et  quisque  se  ipsum  damnet,  ac  poenam  exigat  de  peccatis  suis.  Haec  igitur  ratio  est  placandi  Dei,  ubi  vulnerat  nos  serius  dolor,  et  ita  vere  et  sine  fictione  vel  mendacio  ad  Deum  convertimur.  Huc  autem  debet  nos  adducere  experientia  irae  Dei:  quia  nimium  stupidi  sunt  qui  Deum  experti  iudicem  secure  iram  eius  contemnunt,  quae  tamen  corda  ipsorum  metu  replere  debuerat.  Ne  quis  fallat  vos  inanibus  verbis,  inquit  Paulus  (Ephes.  5,  6):  nam  propter  haec  venit  ira  Dei  in  filios  diffidentiae,  vel  in  omnes  incredulos.  Paulus  iubet  nos  expendere  quaecunque  profert  Deus  irae  suae  documenta  in  mundo,  ut  nos  erudiant  ad  pietatem:  quanto  igitur  magis  afficere  nos  debent  domestica  exempla?  Non  loquitur  autem  hic  prophetas  de  extraneis  gentibus:  sed  dicit,  Iratus  est  Deus  contra  patres  vestros  ira.  Quum  igitur  satis  constaret  ne  electo  quidem  populo  Deum  pepercisse,  nisi  fuissent  nimium  praefracti,  debebant  sollicite  sese  continere  sub  legis  obedientia.  Ergo  propheta  hic  obiurgat  eorum  tarditatem,  quod  tam  male  profecerint  sub  Dei  ferulis.  Ita  videmus  nihil  excusationis  posse  afferri  coram  Deo,  nisi  aptamus  in  usum  nostrum  poenas  omnes  quibus  nos  revocat  a  peccatis.  Nam  citavimus  generalem  illam  senten-