44:121  121  CAPUT  H.  122  tempus  contempserant  Iudaei,  quia  merces  in  prompta  sit:  deinde  se  offendi  negligentia  illa  quam  ante  reprehendit,  quia  poenas  manifestas  sumpserat:  neque  semel,  neque  brevi  tempore,  sed  pluribus  annis,  et  per  varia  exempla.  Quid  nunc?  hoc  secundo  vaticinio  compellat  Zerubbabel,  et  promittit  se  fore  servatorem  populi  sub  manu  ipsius.  Quantum  ad  verba  spectat,  quidam  existimant  notari  continuum  actum  ubi  dicitur,  Ego  concutio  coelos  et  terram:  et  ita  resolvunt,  Quamvis  meum  sit  concutere  coelum  et  terram,  et  soleam  evertere  regna,  tamen  stabiliam  sacrum  hoc  regnum,  quod  ego  erexi  in  populo  meo.  Sed  sensus  ille  nimium  est  frigidus.  Et  vidimus  iam  hoc  capite  quorsum  tendat  concussio  terrae  et  coeli,  cuius  fit  mentio.  Apostolus  etiam  fidelis  est  interpres  huius  sententiae,  qui  docet  vaticinium  hoc  proprie  quadrare  regno  Christi  (Heb.  12,  26).  Non  dubium  igitur  est  quin  speciale  aliquid  (designet  hic  propheta,  quum  dicit,  Ecce  ego  concutio  coelos  et  terram.  Non  loquitur  ergo  Deus  de  ordinaria  sua  providentia,  neque  sibi  vendicat  simpliciter  coeli  et  terrae  imperium,  neque  docet  se  in  sublime  erigere  quae  abiecta  erant,  deinde  evertere  quae  erant  valde  excelsa:  sed  significat  memorabile  aliquod  opus  sibi  iam  esse  in  manu,  quod  ubi  editum  fuerit,  terrore  concutiet  homines,  et  tremefaciet  coelum  et  terram.  Ergo  non  dubium  est  quin  propheta  hic  adducere  voluerit  Iudaeos  ad  spem  redemptionis,  cuius  praeludium  aliquod  Deus  tunc  dederat:  sed  finis  adhuc  nondum  poterat  cerni:  imo  absconditus  erat  humanis  iudiciis.  Quis  enjm  sperasset  talem  mundi  renovationem,  qualis  exhibita  fuit  Christi  adventu?  Iudaei  quum  viderent  se  obnoxios  esse  omnium  iniuriis,  quum  reversus  etiam  esset  tam  exiguus  numerus,  nullum  esset  regnum,  nulla  potentia,  putabant  se  quasi  delusos  esse.  Ergo  propheta  hic  affirmat  instare  admirabile  opus  Dei,  quod  coelum  et  terram  concutiet.  Id  ergo  necessario  ad  Christum  debet  referri,  quia  fuit  quasi  nova  mundi  creatio,  ubi  collegit  Christus  quae  dissipata  erant  in  coelo  et  terra,  quemadmodum  apostolus  dicit  1.  Coloss,  cap.  (v.  20  ss.)  dum  homines  Deo  et  angelis  reconciliavit,  dum  victo  diabolo  restituit  mortuis  vitam,  dum  illuxit  cum  sua  iustitia,  tunc  vere  concussit  Deus  coelum  et  terram,  et  adhuc  hodie  concutit,  dum  praedicatur  evangelium:  quia  filios  Adae  ad  imaginem  suam  reformat.  Haec  igitur  regeneratio  spiritualis  tale  est  documentum  potentiae  et  gratiae  Dei,  quod  merito  tremefaciat  coelum  et  terram.  Summa  est,  Iudaeos  plus  debuisse  animis  concipere,  quam  oculis  cernerent:  quia  redemptio  nondum  erat  completa.  Ideo  subiicit:  Evertam  solium  regnorum,  perdam  robur  regnorum  gentium  et  evertam  quadrigam,  sessorem  eius,  descendent  equi,  et  sessores  eorum:  quisque  cadet  gladio  fratris  sui.  Hic  confirmat  superiorem  sen-