31:119  119  PSALMUS  XL  120  patrum  moribus  desciverant,  probrose  vocare  gentes  :  nec  tantum  incircumcisis  conferri,  sed  etiam  Chananaeis  qui  maxime  erant  detestabiles.  Pater  tuus  Chanaan  mater  tua  Chittaea,  Ezech.  16,  3.  Alii  similes  loci  saepe  occurrunt.  Falsos  ergo  et  adulterinos  Abrahae  filios  gentium  nomine  infamans,  gratias  Deo  agit,  quod  tales  corruptelas  expulerit  e  sua  ecclesia.  Caeterum  hoc  exemplo  docemur,  non  ease  novum  si  hodie  quoque  profani  homines  ecclesiam  Dei  contaminant.  Rogandus  tamen  est  Deus  ut  domum  suam  cito  repurget,  nec  sacrum  suum  templum  porcis  et  canibus  instar  sterquilinii  exponat.  17.  (Desiderium  inopum.)  Confirmat  his  verbis  propheta  quod  nuper  dixi:  nempe  dum  hypocritae  in  ecclesia  regnant,  vel  sua  multitudine  fideles  obruunt,  assidue  rogandum  esse  Deum  ut  eos  exterminet,  nam  veros  Dei  cultores  merito  angere  et  urere  debet  tam  foeda  confusio.  Et  spiritus  sanctus  hoc  oraculo  cofirmat,  quod  olim  Deus  patrum  precibus  concessit,  nos  hodie  impetraturos,  si  modo  erimus  (ut  decet)  de  ecclesiae  liberatione  solliciti.  Quod  sequitur,  dirigis  cor  eorum,  varie  exponunt  interpretes.  Tantundem  quibusdam  valet,  ac  dare  votis  successum.  Aliis  est  cor  formare,  ne  quid  petant  fideles,  nisi  quod  rectum  ac  iustum  est:  sicuti  Paulus  docet  spiritum  intus  dictare  gemitus  inenarrabiles,  Romanorum  8,  26.  Utraque  forte  expositio  nimis  est  restricta.  Primo  enim  Dei  gratiam  in  eo  commendat  David,  quia  suos  cultores  in  rebus  turbatis  sustinet,  ne  animos  despondeant  :  fortitudine  t  et  patientia  instruit,  erigit  in  bonam  spem,  incitat  etiam  ad  preces.  Nam  Verbum  ra  non  modo  dirigere,  sed  stabilire  significat.  Est  autem  singulare  Dei  beneficium,  dum  in  tentatione  sensus  nostros  retinet,  nec  patitur  alio  refecti.  Mox  sequitur  alterum  membrum,  uon  frustra  dirigi  piorum  affectus,  ut  cum  spe  et  patientia  ad  obsequium  compositi,  ad  Deuma  respiciant,  ipsumque  invocent:  quia  Dei  aures  ad  exaudiendos  gemitus  nequaquam  surdae  erunt.  Ita  mutuus  duplicis  gratiae  consensus  hic  laudatur,  quod  Deus  cultores  suos  deficere,  vel  a  fide  excidere,  Vel  precibus  renunciare  non  sinat,  sed  ad  se  revocet,  donec  re  ipsa  appareat  spem  eorum  non  vanam  nec  irritam  fuisse.  Posset  non  male  ita  resolvi  oratio,  stabilies  cor  ipsorum,  donec  audiat  auris  tua.  18.  (Ut  iudices.)  Proximam  sententiam  in  hunc  specialem  usum  accommodat,  ne  dubitent  fideles  ubi  iniuste  oppressi  fuerint,  Deum  tandem  fore  vindicem  qui  ipsos  liberet.  Quibus  verbis  admonet  fortiter  durandum  esse  sub  cruce  et  aerumnis:  quia  saepe  Dominus  non  ante  servis  suis  vult  opitulari,  quam  ad  extrema  redacti  fuerint.  Id  quidem  factu  difficile  est,  quia  cuperet  quisque  nostrum  prorsus  immunis  esse  a  molestia:  ideoque  nisi  Deus