23:101  101  COMMENTARIUS  IN  GENESIN.  102  Mihi  autem  vera  et  simplex  videtur  esse  eorum  sententia,  qui  verbum  praeteriti  temporis  in  futurum  resolvunt,  et  indefinite  accipiunt,  ac  si  iactaret  sibi  satis  esse  roboris  et  violentiae  ad  fortissimum  quemque  hostem  occidendum.  Ego  igitur  ita  lego:  Occidero  virum  in  vulnus  meum,  et  adulescentem  in  livorem  meum.  Vel,  in  livore  et  vulnere.  Notanda  autem  est  illa,  quam  dixi,  habendi  cum  uxoribus  talis  colloquii  occasio.  Scimus  homines  sanguinarios,  ut  aliis  sunt  terrori,  ita  passim  omnibus  esse  exosos.  Merito  itaque  terrebat  uxores  Lamech  mariti  violentia  toti  humano  generi  intolerabilis,  ne  facta  conspiratione  omnes  eum  opprimerent,  ut  dignus  erat  publico  odio  et  exsecratione.  Nunc  Moses  ut  desperatam  barbariem  exprimat,  quum  saevos  et  feroces  viros  saepe  mitigare  soleant  uxorum  blanditiae,  dicit,  Lamech  in  uxorum  sinum  evomuisse  crudelitatis  suae  virus.  Summa  est,  quod  satis  animi  sibi  et  virium  esse  iactat  ad  quoslibet  sternendos,  si  qui  ipsum  aggredi  audeant.  In  viro  et.  adulescente  repetitio  est  secundum  phrasin  hebraicam:  ne  quis  diversos  notari  putet:  nisi  quod  furiosam  suam  audaciam  secundo  membro  amplificat,  quum  gloriatur,  adulescentes  in  medio  aetatis  flore  sibi  non  fore  pares  ad  resistendum  :  ac  si  diceret:  Prodeat  validissimus  quisque,  nemo  erit  quem  non  conficiam.  Tantum  ergo  abest  ut  spe  humanioris  vitae  demulceat  uxores  suas,  ut  meras  et  promiscuas  cuiusque  strages,  instar  rabiosae  belluae,  eructet.  Unde  facile  apparet,  quum  truculentia  delibutus  esset  nihil  hominis  retinuisse.  Varie  legi  possunt  nomina  plagae  et  livoris.  Si  vertere  libeat:  In  vulnus  et  livorem,  sensus  erit:  Ego  in  caput  meum  secure  recipio  si  quid  est  periculi:  meo  dispendio  accidat  quidquid  poterit:  quia  mihi  in  promptu  est  ratio  qua  evadam.  Uno  vero  contextu  legendum  erit  quod  sequitur:  Septuplo  gravius  vindicabitur  Cain,  ete.  Si  magis  placeat  ablativus  casus:  In  vulnere  et  livore,  duplex  adhuc  erit  expositio  :  prior  est:  Etiamsi  essem  vulneratus,  occiderem  tamen  virum:  quid  ergo  facturus  sum  integer?  Altera,  quae  (meo  iudicio)  sanior  est,  ac  magis  congruit:  Si  quis  me  iniuria  lacessat,  vel  conetur  vim  afferre:  sentiet  cum  viro  forti  et  strenuo  sibi  esse  negotium,  neque  enim  impune  evadet  qui  me  laeserit.  Docet  autem  exemplum  hoc,  semper  in  deterius  prolabi  homines.  Fuit  quidem  nefarium  scelus  Cain,  sed  crudelitas  Lamech  passim  grassata  est,  ut  sanguini  humano  non  parceret.  Adhaec,  quum  videt  uxores  metu  perculsas,  adeo  non  mansuescit,  ut  magis  se  ad  crudelitatem  acuat  et  confirmet.  Ita  magis  insolescit  feritas  hominum  crudelium,  dum  se  exosos  haberi  sentiunt:  adeo  poenitentia  non  tanguntur,  ut  caedem  unam  decem  aliis  sepelire  parati  sint.  Unde  fit  ut  nullus  illis  sit  fundendi  et  hauriendi  sanguinis  modus,  postquam  semel  eo  imbuti  sunt.